Sirli nəhəng: Dünyanın ən böyük şəlaləsi quruda deyil, hətta Niagara və Anheli də ötüb keçir!

Niagara və Anheli Kölgədə Qoyan Sirli Nəhəng: Dünyanın Ən Böyük Şəlaləsi Quru Üzərində Yerləşmir!

Sirli nəhəng Dünyanın ən böyük - Dünyanın ən böyük şəlaləsi barədə düşünərkən, bir çox insanın ağlına Niagara və ya Anhel kimi möhtəşəm quru şəlalələri gəlir. Lakin elm adamları və okeanoqraflar bu təsəvvürün tamamilə yanlış olduğunu sübuta yetirirlər. Əslində, planetimizin ən nəhəng şəlaləsi quru ərazisində deyil, Şimal Qütbünün buzlu sularının dərinliklərində, gözlərdən uzaq bir məkanda səssizcə axmaqdadır.

Bu sirli nəhəng, Danimarka boğazında yerləşən və "Danimarka Boğazı Axını" adı ilə tanınan bir sualtı hadisədir. O, quru şəlalələri kimi sıldırım qayalardan aşağı tökülmür. Əksinə, okeanın dibindəki əhəmiyyətli hündürlük fərqindən faydalanaraq, soyuq və sıx su kütlələrinin daha isti və yüngül suların altına doğru sürətlə axması nəticəsində meydana gəlir.

Niagara şəlaləsinin saniyədə təxminən 2400 kubmetr su axıtdığını nəzərə alsaq, Danimarka Boğazı Axınının bu göstəricini dəfələrlə üstələdiyini görmək mümkündür. Bəzi hesablamalar bu sualtı nəhəngin saniyədə təxminən 5 milyon kubmetr su axıtdığını göstərir ki, bu da onu dünyadakı bütün quru şəlalələrinin ümumi gücündən daha böyük edir.

Bu sualtı şəlalənin əsas işləmə prinsipi termohalin dövranı ilə bağlıdır. Şimal Qütbündə buzların əriməsi və donması nəticəsində əmələ gələn soyuq və duzlu su, daha az sıxlığa malik isti suların altına çökərək, okean dibi boyunca cənuba doğru irəliləyir. Bu proses, okean cərəyanlarının yaranmasında və qlobal iqlimin tənzimlənməsində vacib rol oynayır.

Danimarka Boğazı Axını kimi sualtı şəlalələr, okeanların dərinliklərində gizlənən və hələ tam şəkildə araşdırılmamış möcüzələrdən yalnız biridir. Onların kəşfi, okeanologiya və iqlim elmi üçün yeni üfüqlər açır, planetimizin necə fəaliyyət göstərdiyinə dair biliklərimizi zənginləşdirir. Bu, təbiətin nə qədər sirli və heyrətamiz ola biləcəyinin parlaq bir nümunəsidir.