Tramp İrana yeni nüvə sazişi üçün İbrahim Sazişlərinin genişlənməsini şərt qoydu.

Trampın İrana Şərti: Yeni Nüvə Razılaşması Yalnız İbrahim Sazişlərinin Genişləndirilməsi ilə Mümkündür

ABŞ-ın sabiq prezidenti Donald Tramp İranla bağlı mümkün yeni nüvə razılaşması barədə sərt mövqe nümayiş etdirib. O bildirib ki, Tehranla hər hansı bir saziş yalnız İbrahim Sazişlərinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi şərti ilə gerçəkləşə bilər. Bu tələb, yeni İran razılaşmasının özünün beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ciddi tənqidlərə məruz qaldığı bir dövrdə irəli sürülüb.

İbrahim Sazişləri, İsrail dövləti ilə bir sıra Ərəb ölkələri arasında diplomatik münasibətlərin normallaşdırılmasını hədəfləyən tarixi müqavilələr toplusudur. Tramp administrasiyasının vasitəçiliyi ilə imzalanan bu sazişlər Yaxın Şərq regionunda sülhün və sabitliyin bərqərar olmasına xidmət edir.

Tramp vurğulayıb ki, İranla nüvə razılaşmasında iştirak etmək istəyən müsəlman ölkələri üçün İbrahim Sazişlərinə qoşulmaq "vacib" olmalıdır. Bu açıqlama, onun xarici siyasətində İsrailin regiondakı mövqeyini möhkəmləndirmək və İranın təsirini zəiflətmək strategiyasının məntiqi davamı kimi qəbul edilir.

Yeni İran razılaşması ətrafında gedən müzakirələr beynəlxalq səviyyədə gərginliyə səbəb olur. Bir çox tənqidçi, belə bir sazişin İranın nüvə proqramını lazımi səviyyədə məhdudlaşdırmayacağından və ya regionda onun sabitliyi pozan hərəkətlərinə göz yumulacağından ciddi narahatlıq keçirir.

Tehranın regionda həyata keçirdiyi fəaliyyətlər də bu narahatlıqları daha da artırır. Məsələn, İranın "Hizbullah" kimi qruplaşmalara açıq dəstək verməsi beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi suallar doğurur və yeni bir razılaşmanın nə dərəcədə səmərəli olacağına şübhə yaradır.

Trampın bu şərti Yaxın Şərqdəki siyasi vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. O, bir yandan İranın nüvə ambisiyalarını məhdudlaşdırmağa çalışarkən, digər yandan regionda yeni bir diplomatik ittifaq yaratmağa cəhd edir. Bu yanaşmanın gələcək nəticələri hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalmaqdadır.