Kosmik boşluğun sirləri: Maqnetar 90 illik elmi fərziyyəni doğrultdu

Kosmik vakuumun sirləri: Maqnetar 90 illik elmi nəzəriyyəni təsdiqlədi

NASA-nın IXPE kosmik teleskopu kainatın dərinliklərində yerləşən maqnetar üzərində apardığı müşahidələr zamanı əhəmiyyətli bir kəşfə imza atıb. Alimlər onilliklər boyu ehtimal etdikləri kvant fizikası hadisəsini — vakuumun boş olmadığını və işığı əymək xüsusiyyətinə malik olduğunu sübut ediblər.

1936-cı ildə irəli sürülən nəzəriyyəyə əsasən, vakuum müəyyən şərtlər daxilində kristal kimi davranaraq işığı qütbləşdirə bilir. İndiyədək yalnız nəzəri müstəvidə qalan bu hipotez, nəhayət, güclü maqnit sahəsinə sahib olan neytron ulduzunun ətrafında müşahidə olunub.

Tədqiqat sübut edir ki, kosmik vakuum kvant effektləri nəticəsində işığın keçid trayektoriyasını dəyişə bilir. "Vakuumun qoşa sındırılması" adlanan bu hadisə kainatın quruluşu haqqındakı təsəvvürlərimizi kökündən dəyişə biləcək bir kəşf kimi qiymətləndirilir.

IXPE teleskopu vasitəsilə əldə olunan məlumatlar kvant elektrodinamikası sahəsində yeni bir dövrün başlanğıcı hesab edilir. Mütəxəssislər bu nəticələrin gələcəkdə daha mürəkkəb astrofiziki proseslərin izahında həlledici rol oynayacağını vurğulayırlar.