Navalnının ölümündəki qurbağa zəhəri izi Kremlə aparır

Aleksey Navalnının Ölümündə Zəhərlənmə İddiaları

Rusiya tərəfindən zəhərlənmə iddiaları - Navalnının ölümündəki qurbağa zəhəri izi - Dəqiq, inkar edilə bilən və Rusiyanın timsalında kədərli dərəcədə tanış bir üsul. Son illərdə zəhər orta əsrlər klişesindən daha çox geosiyasi bir imzaya çevrilib. Bu həftə Qərb hökumətlərinin laboratoriya təhlillərinin nəticələrinə əsaslanaraq rusiyalı müxalifət liderinin cəsədindən götürülmüş nümunələrdə Ekvador zəhərli ox qurbağaları ilə əlaqəli nadir bir toksin olan epibatidinin tapıldığını bildirməsindən sonra Rusiyaya qarşı zəhərlənmə ittihamları yenidən gündəmə gəlib.

Aleksey Navalnı ilə bağlı bu iddia, Vladimir Putinin Rusiyasında radioaktiv çaydan sinir agentlərinə qədər uzanan yüksək profilli zəhərlənmə hadisələri ətrafında uzun və dərin mübahisələrə yol açan bir narrativi gücləndirir. Moskva qlobal nüfuzuna təsir edən bu epizodlarda iştirakını davamlı olaraq rədd edib.

Qərbdən Gələn Təzyiqlər və Moskvanın Cavabı

Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, İsveç və Niderlandın şənbə günü yaydığı birgə bəyanatda məhkəmə-tibbi ekspertizanın 2024-cü ildə Sibirdəki cəzaçəkmə müəssisəsində ölümündən sonra Aleksey Navalnının orqanizmində güclü neyrotoksin olan epibatidinin mövcudluğunu təsdiqlədiyi bildirilib. Rusiya həbsxana xidməti 2024-cü ilin fevralında 47 yaşlı Navalnının Arktika dairəsindən yuxarıda yerləşən ucqar bir qəsəbədəki ciddi rejimli müəssisədə gəzintidən sonra özünü pis hiss edərək öldüyünü açıqlamışdı. O, burada ümumilikdə 30 il yarım həbs cəzası çəkirdi.

Britaniyalı rəsmilər bu toksini Navalnıya qarşı istifadə etmək üçün yalnız Rusiya hökumətinin imkan və fürsətə malik olduğunu bildirib və hadisə barədə Kimyəvi Silahların Qadağan Olunması Təşkilatına məlumat veriblər. Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro bu hadisənin Vladimir Putinin hakimiyyətdə qalmaq üçün öz vətəndaşlarına qarşı kimyəvi agentlərdən istifadə etməyə hazır olduğunu göstərdiyini deyib. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio isə bazar günü keçirdiyi mətbuat konfransında bu "narahatedici" nəticələrdən xəbərdar olduğunu və onları şübhə altına almaq üçün heç bir səbəb görmədiyini söyləyib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova şənbə günü Rusiyanın "test nəticələri və maddələrin formulları olduğu təqdirdə" şərh verəcəyini bildirib.

Epibatidin: Nadir və Sintetik Zəhər

Rusiya ittihamları rədd etsə də, bu hadisə istifadə olunan maddənin qeyri-adi öldürücü təsirinə diqqəti cəlb edib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu ekzotik toksinin gücü və sintetik əlçatanlığı onu yalnız qabaqcıl kimyəvi imkanlara malik bir dövlət tərəfindən istehsal edilə və istifadə oluna bilən bir silaha çevirir. Bu cür zəhərlənmə halları xüsusi hazırlıq tələb edir.

“Anthony's poison arrow frog” kimi tanınan Epipedobates anthonyi adətən 22 mm uzunluğunda olur. Onun dərisində bir insanı bir neçə dəfə öldürməyə kifayət edəcək qədər epibatidin var və ölümcül doza 1.4 mikroqram kimi cüzi miqdarda ölçülür. Britaniya Xarici İşlər Nazirliyinin şənbə günü yaydığı birgə bəyanatda "bu maddə Rusiyada təbii halda tapılmır" deyilsə də, bir dövlətin onu çoxalda və istifadə edə bildiyi təqdirdə onun təbiətdə olmamasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur.

Zəhərin Laboratoriyada Hazırlanması İmkanı

Lids Universitetinin ətraf mühitin toksikologiyası üzrə professoru Alister Hey NBC News-a verdiyi müsahibədə bildirib: “Maddənin quruluşu məlumdur və onu kimyəvi yolla sintez etmək mümkündür. Beləliklə, parlaq rəngli qurbağaları axtarmaq üçün Ekvadora getməyə, onları yuyub dərilərindən toksini almağa ehtiyac yoxdur”. Professorun sözlərinə görə, bu zəhəri laboratoriyada asanlıqla hazırlamaq olar. Bu fakt Aleksey Navalnı işində dövlət iştirakı ilə bağlı şübhələri daha da artırır.

24 saat