Böyrək daşlarının yaranması haqda bildiklərimizi alt-üst edən kəşf

Yoluxucu Olmayan Böyrək Daşlarında Gizlənən Bakteriyalar

Böyrək daşlarının yaranması haqda bildiklərimizi - Alimlər ilk dəfə olaraq “yoluxucu olmayan” hesab edilən böyrək daşları daxilində gizlənən bakteriyalara dair sübutlar aşkar ediblər. Sidikdəki kimyəvi maddələrdən əmələ gələn bu bərkimiş kiçik kristal yığınlarının maye çatışmazlığı və ya mineralların yüksək konsentrasiyası səbəbindən formalaşdığı düşünülürdü. Lakin bu yeni kəşf köhnə təsəvvürləri alt-üst edir.

Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetinin (UCLA) tədqiqatçılarının rəhbərlik etdiyi araşdırma göstərib ki, ən geniş yayılmış növ olan kalsium oksalat daşları əslində bakteriya ilə zəngindir. Bu daşların daxili strukturunda bakteriya təbəqələrinin olduğu müəyyən edilib.

Daşların Yaranması Haqqında Anlayış Dəyişir

UCLA-nın uroloqu Kymora Skotlanda görə, bu kəşf daşların yalnız kimyəvi və fiziki proseslər nəticəsində əmələ gəlməsi ilə bağlı uzun müddətdir mövcud olan fərziyyəni şübhə altına alır. "Əksinə, araşdırma göstərir ki, bakteriya daşların içərisində yaşaya və onların yaranmasına fəal şəkildə təsir göstərə bilər," deyə o bildirib. Bu yeni mexanizmin aşkarlanması böyrək daşları üçün mikrob mühitini hədəf alan yeni müalicə strategiyalarına yol aça bilər.

Tədqiqatın Nəticələri və Potensial Müalicə Yolları

Bu tapıntılar göstərir ki, bəzi hallarda böyrək daşları təkrarlanırsa, bunun səbəbi böyrəkdə, sidik axarında və ya sidik kisəsində gizlənən bir bakterial infeksiya ola bilər. Tədqiqatçılar elektron və flüoressensiya mikroskopiyasından istifadə edərək, hətta sidik yollarında infeksiyası olmayan xəstələrdən götürülmüş kalsium oksalat daşlarında belə mikroorqanizmlərin mövcudluğuna dair sübutlar tapıblar.

Əgər bu infeksiya müalicə olunarsa, gələcəkdə daş yaranmasının qarşısı alına bilər. Skotlanda görə, nəticələr həmçinin təkrarlanan sidik yolu infeksiyaları ilə daşların yenidən əmələ gəlməsi arasındakı əlaqəni izah etməyə kömək edir.

Geniş Yayılmış Problemə Yeni Baxış

Ömrü boyu hər 11 nəfərdən biri böyrək daşları problemindən əziyyət çəkir və bütün halların 70 faizindən çoxu kalsium oksalat daşlarının payına düşür. Əgər bakteriya onların formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynayırsa, bu xəstəliyin müalicəsi və profilaktikası ilə bağlı mövcud təlimatların yenilənməsinə ehtiyac yarana bilər. Tədqiqatın nəticələri PNAS elmi jurnalında dərc edilib.

Qeyd edək ki, bu xəbər aktuallığını qoruyan bir mövzudur. Daha çox xəbər üçün səhifəmizi izləyin.Fikirlərinizi bölüşün!

24 saat