Qocalıq dövründə alkoqol və qəhvənin bədənə təsiri necə dəyişir?

Yaş Ötdükcə Spirtli İçkilərin və Qəhvənin Orqanizmə Təsiri Niyə Güclənir?

Qocalıq dövründə alkoqol və qəhvənin - İnsan yaşlandıqca spirtli içkilərə və qəhvəyə qarşı həssaslığının artdığı tez-tez müşahidə olunur. Gənclikdə rahatlıqla qəbul edilən miqdarlar belə, yaşlılıqda daha kəskin və davamlı təsirlərə yol aça bilər. Bu vəziyyət təkcə subyektiv bir hiss deyil, bədənimizdə yaşla bağlı meydana gələn fizioloji dəyişikliklərin bir nəticəsidir.

Bu vəziyyətin əsas səbəblərindən biri maddələr mübadiləsinin (metabolizmin) zəifləməsidir. Qaraciyər, spirt və kofeini parçalayaraq bədəndən çıxaran əsas orqandır. Yaş ötdükcə qaraciyərin fəaliyyəti zəifləyir, bu maddələrin orqanizmdən xaric edilməsi daha uzun çəkir. Bunun nəticəsində spirt və kofein qanda daha çox qalır və onların təsirləri daha qabarıq şəkildə hiss olunur.

Bədən tərkibindəki dəyişikliklər də burada əhəmiyyətli rol oynayır. Gənc yaşlarda bədənin böyük bir hissəsi sudan ibarət olsa da, yaşla birlikdə suyun miqdarı azalır və yağ toxuması artır. Spirt suda həll olunan bir maddə olduğundan, bədəndəki suyun azalması onun qanda daha yüksək konsentrasiyalara çatmasına səbəb olur ki, bu da sərxoşluq hissini gücləndirir.

Beynin həssaslığı da yaşla birlikdə dəyişir. Yaşlı beyin kofeinə və spirtə qarşı daha həssas ola bilər, bu da az miqdarların belə yuxusuzluq, narahatlıq və ya koordinasiya pozğunluqlarına səbəb olmasına gətirib çıxarır. Bundan əlavə, yaşlı insanların tez-tez istifadə etdiyi müxtəlif dərmanlarla spirt və kofeinin qarşılıqlı təsir riski də yüksəlir ki, bu da gözlənilməz və təhlükəli yan təsirlərə yol aça bilər.

Əlavə olaraq, yaşlı insanlarda susuzlaşma riski daha yüksəkdir. Spirt və kofein diuretik təsirə malikdir, yəni orqanizmdən suyun xaric edilməsini sürətləndirir. Bu vəziyyət yaşlılarda susuzlaşma ehtimalını daha da artıraraq baş ağrısı, yorğunluq və digər xoşagəlməz əlamətlərə səbəb ola bilər.

Bu fizioloji dəyişiklikləri anlamaq, yaşlı insanlar üçün spirtli içki və qəhvə istehlakını şüurlu şəkildə tənzimləmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Sağlamlığı qorumaq və arzuolunmaz yan təsirlərdən qaçmaq üçün ölçülü olmaq və bədənin yeni həssaslığına uyğunlaşmaq məsləhət görülür.