ABŞ Dövlət Katibi Rubio İraq Baş naziri ilə İran gərginliyini müzakirə edib.

ABŞ Katibi Marko Rubionun İraqın Baş Naziri ilə danışığı

ABŞ Dövlət Katibi Rubio İraq - ABŞ dövlət katibi Marko Rubio, İraqın Baş Naziri Məhəmməd Şiya əl-Sudani ilə danışıq aparıb. Bu danışıq, Vaşinqton və Tehran arasında artan gərginlik fonunda ABŞ-İraq əlaqələrini müzakirə etmək məqsədi daşıyıb. Həmçinin, İŞİD məhbuslarının Suriyadan İraqa köçürülməsindən sonra baş verən bu telefon danışığında Rubio, Bağdadı İrandan muxtariyyətini qorumağa təşviq edib.

Amerika Birləşmiş Ştatları Dövlət Departamenti öz bəyanatında bildirib ki, Rubio və əl-Sudani bazar günü telefonla danışıblar. Bu danışıq zamanı ABŞ-ın yüksək rütbəli diplomatı “İraq Hökumətinin İŞİD məhbuslarının köçürülməsi və həbsə alınması işini sürətləndirməkdəki təşəbbüsü və liderliyini təqdir edib”.

İŞİD məhbuslarının Suriyadan İraqa köçürülməsi

Çərşənbə günü ABŞ ordusu bildirib ki, Suriyanın Həsəkə şəhərindəki həbsxana müəssisəsində saxlanılan ilk 150 İŞİD məhbusları İraqa, təhlükəsiz bir yerə köçürülüb. Bu, Suriya ordusunun əvvəllər kürd liderliyindəki Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDQ) nəzarətində olan daha çox əraziləri ələ keçirdiyi vaxta təsadüf edib. Ordu, ümumilikdə 7000-ə qədər İŞİD məhbuslarının İraqa köçürülməsini planlaşdırır.

Bu addım, ABŞ-ın Suriyada İŞİD-ə qarşı mübarizə üsulunda ciddi bir dəyişikliyi ifadə edib. Tarixən on ildən artıq SDQ ilə əlaqələrə güvənən ABŞ, indi Suriya hökuməti ilə tərəfdaşlığa üstünlük verir. SDQ, İŞİD-ə qarşı mübarizədə ABŞ tərəfindən təlim keçirilmiş və silahlandırılmışdı.

“İranı izləyirik”

Bazar günü baş tutan danışıq, İraqın 10 ildən çox müddətdən sonra Nuri əl-Malikinin baş nazir vəzifəsinə qayıtmasını gözlədiyi bir vaxta təsadüf edib. Əl-Maliki ilk dəfə 2006-cı ildə ABŞ-ın dəstəyi ilə baş nazir olmuşdu. İraqa İŞİD-in yüksəlməsinə səbəb olan təriqətçi siyasətlər həyata keçirməkdə ittiham edildikdən sonra onun ABŞ ilə əlaqələri pisləşmişdi.

Rubio bildirib ki, Bağdadda yeni hökumətin hakimiyyətə gəlməsi gözlənildiyi bir vaxtda, “İraq Yaxın Şərqdə sabitlik, rifah və təhlükəsizlik qüvvəsi kimi öz potensialını tam reallaşdıra bilər”.

Dövlət Departamentinin sözçüsü Tommi Piqottun sözlərinə görə, Rubio vurğulayıb ki, “İran tərəfindən idarə olunan bir hökumət İraqın öz maraqlarını uğurla önə çəkə, İraqı regional münaqişələrdən kənarda saxlaya və ya qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığı və ABŞ-İraq əlaqələrini inkişaf etdirə bilməz”.

ABŞ-İraq əlaqələrində gərgin tarix

ABŞ 2003-cü ildə İraqı işğal edərək ölkədə siyasi xaosun və əvvəl əl-Qaidənin, sonra isə İŞİD-in yüksəlişinə səbəb olub. Bu dövr ABŞ-İraq əlaqələrində gərginliyi artırıb. ABŞ qoşunları 2009-cu ildə geri çəkilsə də, bəzi amerikalı əsgərlər İraq təhlükəsizlik qüvvələrini öyrətmək üçün qalıb.

2011-ci ildə koalisiya qüvvələri İraqdan çıxaraq müharibənin bitdiyini elan edib, lakin arxada ən azı 275.000 ölü və dağılmış bir ölkə qoyublar.

2014-cü ildə İŞİD-in Mosul da daxil olmaqla İraq ərazisini ələ keçirməsindən sonra, İŞİD məhbusları məsələsinin aktuallaşdığı bir dövrdə Bağdad silahlı qrupa qarşı mübarizədə ABŞ-dan yardım istəyib. Təxminən 5000 ABŞ əsgəri yerləşdirilib.

Vaşinqton, İran tərəfdarı şiə silahlı qruplarının, xüsusən də Populyar Səfərbərlik Qüvvələrinin (əl-Həşd əş-Şəəbi və ya PMF) təsirindən narahatdır. PMF, İŞİD-ə qarşı mübarizədə böyük rol oynayıb.

ABŞ, silahlı qrupların ləğv edilərək dövlət strukturlarına inteqrasiya olunmasını istəyir.

ABŞ-İran gərginliyi və hərbi yerləşdirmələr

Bu arada, ABŞ Yaxın Şərqdə hərbi aktivlərini yerləşdirir. Cümə axşamı Prezident Donald Tramp bildirib ki, İranı hədəf alan bir donanma (“armada”) Fars körfəzinə doğru irəliləyir.

Dekabr ayının sonlarında başlayan və İranı silkələyən kütləvi etirazlar zamanı Tramp dəfələrlə hərbi müdaxilə ilə hədələyib. Bu isə Tehranı cavab tədbirləri görəcəyinə söz verməyə vadar edib. Keçən iyun ayında İsrailin Tehranla 12 günlük müharibəsi zamanı ABŞ İranın üç nüvə obyektinə zərbə endirib.

Tramp donanma haqqında “Biz İranı izləyirik. İrana doğru böyük bir qüvvə irəliləyir” deyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Esmail Baqayi bazar ertəsi bildirib ki, Tehran “istənilən təcavüzə əvvəlkindən daha güclü şəkildə, təcavüzkarı peşman edəcək bir cavabla cavab verəcək”.

O, İsrailə işarə edərək deyib: “Biz hibrid müharibə ilə üzləşmişik və üzləşməyə davam edirik. İyun ayındakı təcavüzdən sonra, son bir neçə ayda Amerika Birləşmiş Ştatları və sionist rejimdən yeni bir təhdidlə qarşılaşdıq”.

“Region ölkələri bilirlər ki, bölgədəki hər hansı təhlükəsizliksizlik yalnız İrana qarşı yönəlməyib, buna görə də regional ölkələr arasında ortaq bir narahatlıq var.”

Əlavə olaraq, bu xəbər vacib bir mövzudur. Bizi izləməyə davam edin.İndi rəy bildirin!

24 saat