İqlim böhranının gizli səbəbi: Alimlər bataqlıq qazını təqib edir

COVID-19 Pandemiyası Zamanı Gözlənilməz Artım

Pandemiya dövründə atmosferdə metan artımı - İqlim böhranının gizli səbəbi Alimlər - Metan qazının iqlim istiləşməsində mühüm rol oynadığı məlumdur. Lakin COVID-19 pandemiyası dövründə tətbiq edilən karantin tədbirləri zamanı alimlər gözlənilməz bir vəziyyətlə qarşılaşdılar. Sənaye fəaliyyətinin və nəqliyyatın azalmasına baxmayaraq, atmosferdəki metan qazının miqdarında misli görünməmiş bir artım qeydə alındı. Bu paradoksal vəziyyət elm dünyasını uzun müddət düşündürdü və nəhayət, bu artımın səbəbləri aydınlaşdırıldı.

Əvvəlcə belə hesab olunurdu ki, insan fəaliyyətinin azalması bütün növ istixana qazı tullantılarını, o cümlədən metanı da azaltmalıdır. Lakin reallıq tamamilə fərqli oldu. Müşahidələr göstərdi ki, atmosferdə metan səviyyəsi təkcə azalmayıb, əksinə, sürətlə yüksəlib. Bu fakt alimləri hadisənin arxasında daha mürəkkəb kimyəvi proseslərin dayandığını düşünməyə vadar etdi.

Təmiz Havanın Gizli Təsiri: Səbəb Nə İdi?

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində məlum oldu ki, problemin kökündə karantin zamanı havanın təmizlənməsi dayanır. Sənaye və nəqliyyat tullantılarının, xüsusilə də azot oksidləri (NOx) kimi çirkləndiricilərin azalması atmosfer kimyasına birbaşa təsir göstərib. Məsələ ondadır ki, azot oksidləri atmosferdə metanı parçalayan əsas kimyəvi birləşmələrin – hidroksil radikallarının (OH) yaranmasında mühüm rol oynayır.

Karantin dövründə avtomobillərin və fabriklərin fəaliyyətinin dayanması ilə havaya buraxılan azot oksidləri kəskin şəkildə azaldı. Bu da öz növbəsində, atmosferdəki "təbii təmizləyici" olan hidroksil radikallarının miqdarının azalmasına səbəb oldu. Nəticədə, metan qazı atmosferdə daha uzun müddət parçalanmadan qaldı və onun konsentrasiyası sürətlə artmağa başladı. Beləliklə, bir növ çirklənmənin azalması, digər, daha güclü bir istixana qazının artımına təkan verdi.

İqlim Dəyişikliyi ilə Mübarizədə Yeni Çağırış

Bu kəşf iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə strategiyaları üçün ciddi və narahatedici nəticələr ortaya qoyur. Məlum olur ki, atmosferdəki proseslər bir-biri ilə olduqca mürəkkəb şəkildə əlaqəlidir və bir çirkləndiricinin azaldılması digərinin təsirini gücləndirə bilər. Alimlər bu vəziyyəti atmosferdə böyük bir prosesin baş verdiyinə dair ciddi siqnal kimi qiymətləndirirlər. COVID-19 pandemiyası zamanı atmosferdə metan səviyyəsi ilə bağlı bu tapıntı, iqlim siyasətinin daha əhatəli və çoxşaxəli yanaşma tələb etdiyini bir daha sübut edir.

24 saat