Kişilərin qarın piylənməsi çəkisindən asılı olmayaraq ürək üçün böyük təhlükədir

Qarın Piylənməsi Ürək Zədələnməsi Riskini Artırır

"Pivə qarnı" kimi tanınan qarın piylənməsi olan şəxslərdə ürək zədələnməsi riskinin artdığı müəyyən edilib. Bu yeni araşdırma bədənin orta hissəsində yığılan artıq çəkinin sağlamlıq üçün yaratdığı təhlükələr barədə ciddi narahatlıqları bir daha gündəmə gətirib.

Almaniyalı tədqiqatçılar qarın boşluğunda yağ depozitləri olan kişilərdə, hətta ümumi çəkiləri çox yüksək olmasa belə, ürəyin erkən zədələnməsinə dair aydın əlamətlər müşahidə ediblər. Elm adamları daxili orqanların ətrafında toplanan qarın yağının, yəni qarın piylənməsinin, ümumi bədən yağından ürək üçün daha zərərli olub-olmadığını daha yaxşı anlamaq istəyiblər.

Bel-Çanaq Nisbəti Ürək Sağlamlığının Göstəricisi Kimi

Həkimlər uzun müddətdir ki, ümumi çəkinin deyil, yağın bədəndə necə paylanmasının ürək xəstəliklərində mühüm rol oynadığını düşünürdülər. Bu araşdırma həmin fərziyyəni ürəyin MRT skanları vasitəsilə təsdiqləyib.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Hamburq-Eppendorf Universiteti Tibb Mərkəzinin radiologiya rezidenti dr. Cennifer Erley bildirib ki, qarın piylənməsi, yəni yüksək bel-çanaq nisbəti, təkcə yüksək bədən kütlə indeksindən (BKI) daha narahatlıq doğuran ürək quruluş dəyişiklikləri ilə əlaqəlidir.

Tədqiqat qrupu 46-78 yaş arasında, əvvəlcədən ürək xəstəliyi diaqnozu qoyulmamış 2244 yetkin şəxsi müayinə edib. Hər bir iştirakçı ürək kameralarının ölçüsünü, qalınlığını və həcmini ölçən yüksək rezolyusiyalı MRT skanlarından keçib. Tədqiqatçılar, həmçinin çəki, qan təzyiqi, xolesterin, siqaret çəkmə statusu və diabet tarixi daxil olmaqla, ətraflı sağlamlıq məlumatlarını da toplayıblar.

Bədən Kütlə İndeksi Yox, Bel-Çanaq Nisbəti

Araşdırma, yağın harada depolandığını nəzərdən qaçıra bilən BKI-yə təkbaşına etibar etmək əvəzinə, bel-çanaq nisbətindən istifadə edib. Bu nisbət belin və çanağın çevrəsini müqayisə edərək qarın ətrafında nə qədər yağın olduğunu müəyyən edir. Yüksək nisbətlər iltihab və orqan stressi ilə əlaqəli olan daha dərin, metabolik aktiv yağ növü olan visseral yağın göstəricisidir.

Yüksək bel-çanaq nisbətinə malik kişilərdə daha qalın ürək əzələləri və daha kiçik daxili kamera həcmi müşahidə edilib. Bu o deməkdir ki, ürək əzələsi qalınlaşır, lakin daha az qan tutur və bu da ürəyi daha çox işləməyə məcbur edir. Dr. Erley bildirib ki, qarın piylənməsi ürəyin potensial patoloji dəyişikliyinə səbəb olur.

Təkcə BKI-yə əsasən, araşdırmada kişilərin 69%-i, qadınların isə 56%-i artıq çəkili və ya piylənmə halında olub. Lakin bel-çanaq nisbəti istifadə edildikdə, kişilərin 91%-i və qadınların 64%-i piylənmə meyarlarına cavab verib.

Ürək Zədələnməsi Kişilərdə Daha Güclü Təsirlidir

BKI-yə əsaslanan ümumi piylənmə bütün iştirakçılarda daha çox ürək kameralarının böyüməsi ilə əlaqəli idi. Qarın piylənməsi isə ürək əzələsinin qalınlaşması və ürək kameralarının həcminin kiçilməsi ilə əlaqədar olub. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq ediblər ki, zaman keçdikcə bu struktur dəyişiklikləri ürək çatışmazlığına və ya digər ürək zədələnməsi kimi problemlərə səbəb ola bilər.

Bu əlaqələr yaş, siqaret çəkmə, qan təzyiqi və digər risk faktorları nəzərə alındıqdan sonra belə güclü olaraq qalıb. Eyni tendensiya qadınlarda da müşahidə olunsa da, təsir kişilərdə əhəmiyyətli dərəcədə daha güclü olub. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, kişilər, xüsusilə yaşlandıqca, qarında daha asanlıqla yağ toplamağa meyillidirlər ki, bu da daha kəskin təsiri izah edə bilər.

Nəticələr, BKI-si normal və ya orta dərəcədə yüksək olan bəzi insanların niyə ürək zədələnməsi inkişaf etdirdiyini, digərlərinin isə daha çox çəkiyə sahib olmalarına baxmayaraq bu cür problemlərlə üzləşmədiyini aydınlaşdırmağa kömək edir. Bu da göstərir ki, təkcə tərəziyə çıxmaq ürək riskinin tam mənzərəsini əks etdirməyə bilər.

Tədqiqatın bəzi məhdudiyyətləri var idi. Əsasən, müşahidə xarakterli olması səbəbindən, o, yalnız müəyyən nümunələri müəyyən edir, lakin birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut edə bilmir. Həmçinin, tədqiqatçılar iştirakçıları ürək xəstəliyinə kimin yoluxduğunu görmək üçün kifayət qədər uzun müddət izləməyiblər. Bel-çanaq nisbəti faydalı olsa da, bədən tərkibindəki bütün dəyişiklikləri əhatə etməyən sadələşdirilmiş bir ölçüdür.

Bu nəticələr bu həftə Çikaqoda keçirilən Şimali Amerika Radiologiya Cəmiyyətinin illik yığıncağında təqdim olunur.

24 saat