ABŞ Orta Şərqdə gizli bazaya kritik qüvvə yerləşdirir: İran hədəfdə.

GİZLİ BAZAYA YERLƏŞDİRMƏ

ABŞ Orta Şərqdə gizli bazaya - Orta Şərqdə gərginlik yenidən artarkən, sahədə atılan addımlar ehtimal olunan bir müharibənin artıq uzaq bir ssenari olmadığını nümayiş etdirir. ABŞ-ın səssizcə davam etdirdiyi hərbi yerləşdirmənin üzə çıxması ilə bölgədə İrana qarşı hər an hər şeyin baş verə biləcəyinə dair həyəcan təbili çalmağa başlayıb.

Yunanıstan mətbuatında yer alan "Banking News"in iddiasına görə, ABŞ Mərkəzi Qüvvələr Komandanlığına (CENTCOM) məxsus komanda və nəzarət təyyarəsi Ürdünə yerləşdirilib ki, bu da sahədəki ən kritik göstəricilərdən biri sayılır.

‘DAHA DA DAĞIDICI OLACAQ’

Mütəxəssislərin fikrincə, ictimaiyyətə yansıyan xəbərdarlıqlar artıq şərhə açıq deyil. Orta Şərqdə baş verə biləcək ehtimal olunan bir müharibə, mövcud gərginliyə zəmin yaradan 12 günlük müharibədən qat-qat daha genişmiqyaslı və dağıdıcı olacaq.

‘AKTİV MÜHARİBƏ SENARİLƏRİNDƏ İSTİFADƏ OLUNUR’

Hərbi, diplomatik və geosiyasi əlamətlər narahatedici bir mənzərəyə işarə edir. Bölgə sistemli bir qeyri-sabitlik dövrünə qədəm qoyur. İngilis qəzeti "Financial Times"ın verdiyi məlumata görə, Ürdünə CENTCOM-a məxsus komanda və nəzarət təyyarəsinin gəlməsi simvolik bir addım deyil; bu tip təyyarələr yalnız hava, quru və raket əməliyyatlarının real vaxt rejimində idarə edildiyi aktiv müharibə senarilərində istifadə olunur.

‘ABŞ-IN ƏSAS BAZASINA ÇEVRİLƏCƏK’

İddialara görə, bu yerləşdirmə Vaşinqtonun yalnız çəkindirmə deyil, həm də yüksək intensivlikli hərbi əməliyyatlara hazırlaşdığını göstərir. BBC-yə danışan bir müxbir isə İranla ehtimal olunan müharibədə Ürdünün ABŞ-ın əsas hərbi bazasına çevrilə biləcəyini proqnozlaşdırır.

Bu inkişaf tarazlığı kökündən dəyişdirir. Ürdün artıq yalnız “sabitlik yaradan” bir ünsür deyil; doğuracağı bütün təhlükəsizlik nəticələri ilə birlikdə əsas əməliyyat meydanına çevrilir.

‘F-15-LƏR DƏ HAZIRDIR’

ABŞ mətbuatından "Wall Street Journal"a (WSJ) görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı “qətiyyətli” hərbi əməliyyatlar və mümkün olarsa rejim dəyişikliyi hədəfləyir. Bu çərçivədə ABŞ-a məxsus F-15 qırıcı təyyarələri də İrana qarşı ehtimal olunan bir hücum üçün kütləvi şəkildə Ürdünə yerləşdirilib.

‘BURAXILIŞ NÖQTƏSİ’

"WSJ"nin verdiyi məlumata görə, ABŞ Ürdündəki Mafrak El Khadim Hava Üssünə F-15E qırıcı təyyarələri yerləşdirərkən, C-17 nəqliyyat təyyarələri ilə bazaya avadanlıq və logistik təchizat aparıb. Vaşinqtonun İrana qarşı yeni bir hərbi əməliyyatlara başlaması halında, bu bazanın hava hücumları üçün kritik bir buraxılış nöqtəsi olacağı hesab edilir.

‘İRANA 850-900 KM MƏSAFƏDƏ’

Baza İran sərhədinə təxminən 850–900 kilometr məsafədə yerləşir. Bu da onu, İranın qısamənzilli ballistik və taktiki raketlərinin böyük hissəsinin təsir dairəsindən kənarda qoyur. Tehranın bu nöqtəni hədəf ala bilməsi üçün ortamənzilli ballistik raketlər istifadə etməsi tələb olunur ki, bu da əməliyyat və siyasi xərcləri ciddi şəkildə artırır.

İSRAİLDƏ HƏYƏCAN SƏVİYYƏSİ ARTIRILDI

Bununla yanaşı, İsrail mərkəzli "Kanal 14" Tel-Əviv rəhbərliyinin, Trampın İrana hərbi hücum qərarı almış ola biləcəyi ehtimalı üzərinə son günlərdə orduda həyəcan səviyyəsini yüksəltdiyini bildirdi. Vaşinqton rəhbərliyindən mümkün hücum qərarına dair ictimaiyyətə yansıyan açıq bir əlamət olmamasına baxmayaraq, hücumun günlər içində baş vermə ehtimalının Tel-Əvivdə ciddi şəkildə qiymətləndirildiyi qeyd edildi.

Bu çərçivədə İsrail ordusunun, ehtimal olunan raket hücumlarına qarşı hazırlıqlarını artırdığı, hava müdafiə sistemlərinin yerləşdirildiyi və son günlərdə yüksək hazırlıq vəziyyətinin daha da artırıldığı bildirildi. Bu hazırlıqların Yəmən və Livanadan gələ biləcək təhdidləri də əhatə etdiyi qeyd edildi.

HİNDİSTAN OKЕANI’NDA DİQQƏT ÇƏKƏN HƏRƏKƏTLİLİK

Digər tərəfdən, son günlərdə Hindistan Okenanındakı Dieqo Qarsiya Bazasında da intensiv hərbi fəallıq müşahidə olunur. Çeşitli bombardman və nəqliyyat təyyarələri bazaya göndərilir. İran silahlarının mənzili xaricində qalan Dieqo Qarsiya, uzunmənzilli hücumlar üçün imkan yaratması və təhlükəsiz bir komanda-təchizat mərkəzi olması səbəbindən ABŞ-ın ən kritik strateji üstünlüklərindən biri hesab olunur.

Ürdünün “qabaqcıl birlik”, Dieqo Qarsiyanın isə “strateji dərinlik” olaraq eyni zamanda səfərbər edilməsi, məhdud və ya simvolik bir hücumdan daha çox, hərtərəfli və çoxşaxəli hava əməliyyatlarına hazırlıq edildiyinə işarə edir.

‘ƏLİNİ KƏSƏCƏYİK’

İran İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının yüksək rütbəli fiqurlarından Möhsen Rezai, “Tramp barmağının tətikdə olduğunu deyir. Biz onun əlini və barmağını kəsəcəyik” dedi. Hücuma məruz qalmaları halında heç bir atəşkəsi qəbul etməyəcəklərini bildirən Rezai, “İrəliləsək, artıq atəşkəs müzakirəsi olmayacaq” ifadələrini işlətdi.

‘BİR ƏVVƏLKİNƏ BƏNZƏMƏYƏCƏK’

Mütəxəssislərin fikrincə, növbəti müharibə əvvəlkinə bənzəməyəcək. Qısamüddətli və ya coğrafi cəhətdən məhdud olmayacaq; yalnız dövlət aktorlarını da əhatə etməyəcək. ABŞ-ın birbaşa müdaxiləsi, İsrailin aktiv rolu, Ürdünün strateji mövqeyi və İranın bölgədəki müttəfiq şəbəkələri çoxşaxəli bir münaqişə mühiti yaradır. Üstəlik, analitiklərə görə, təsirləri Orta Şərq ilə məhdudlaşmayacaq. Dəniz yollarının təhlükəsizliyi, enerji qiymətləri, qlobal bazarlar və beynəlxalq siyasi sabitlik artıq yüksək bir gərginlik altındadır.

‘BÖYÜK QÜVVƏ İRANA DOĞRU İRƏLİLƏYİR’

Diplomatiya işə düşməzsə, bölgə böhrandan münaqişəyə, münaqişədən isə daha geniş regional yanğına sürüklənə bilər. Bunun nəticələri Orta Şərq sərhədlərindən çox kənara yayılacaq kimi görünür.

Tramp isə Cümə axşamı Davosdan dönüşü "Air Force One" təyyarəsindəki jurnalistlərə verdiyi açıqlamada İran məsələsində hələ də variantları nəzərdən keçirdiklərini ifadə edərək, “ABŞ Ordusunun böyük gücü Tehrana doğru irəliləyir” demişdi. Amerika mediası keçən həftə, Cənubi Çin Dənizində yerləşən USS Abraham Lincoln təyyarədaşıyan gəmisinə, hücum qüvvəsi ilə birlikdə Orta Şərqə getməsi əmr edildiyini bildirdi.

NƏ BAŞ VERMİŞDİ?

İranda 28 dekabr 2025-ci ildə ölkədəki yerli valyutanın xarici valyutalar qarşısında yüksək dəyər itirməsi və iqtisadi problemlər səbəbindən Tehran Böyük Çarşısında sənətkarların başlatdığı etirazlar bir çox şəhərə yayılmışdı.

İran mətbuatında yer alan məlumatlara görə, etirazlar zamanı 314 ictimai bina, 399 bank, vətəndaşlara məxsus 704 özəl mülk, 419 zəncir market filialı, 253 avtobus dayanacağı, 24 yanacaqdoldurma məntəqəsi, 220 motosiklet, dövlətə məxsus 305 nəqliyyat vasitəsi, 749 polis avtomobili, 350 məscid, 84 dini məkan və 89 ilahiyyat mədrəsəsi dağıdıldı və ya yandırıldı.

ABŞ mərkəzli İran İnsan Hüquqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA), ölkədəki iqtisadi problemlər səbəbindən başlayan aksiyalarda həyatını itirənlərin sayının 4 min 902-yə yüksəldiyini açıqladı.

Tramp isə İranda çox sayda nümayişçinin "edamlarının" Tehrana etdiyi xəbərdarlıq səbəbilə dayandırıldığı iddialarını təkrarlayaraq, “Bundan sonra İranda nə baş verəcəyini gözləməliyik” demişdi, lakin “hücum ehtimalının” tamamilə aradan qalxmadığını izah etmişdi. O, həmçinin ən kiçik bir təhdid halında “İranın yer üzündən silinməsi” əmrini verdiyini açıqlamışdı.

Qeyd edək ki, bu xəbər önəmli bir mövzudur. Oxuduğunuz üçün təşəkkür edirik!Fikirlərinizi bölüşün!

24 saat