Ramazanın ilk həftəsi: Düzgün qidalanma, vacib qaydalar və qadağalar

2026-cı ildə Böyük Orucluq nə vaxt başlayır?

Böyük Oruc 2026 - Ramazanın ilk həftəsi Düzgün qidalanma - 2026-cı ildə Böyük Orucluq 23 fevralda başlayacaq və 11 aprelə qədər davam edəcək. Kilsə ənənəsində 23 fevral Təmiz Bazar ertəsi, 11 aprel isə Ehtiraslı Şənbə adlanır.

2026-cı ildə Böyük Orucluq həftələrinin adları

Orucluq dövrü yeddi həftədən ibarətdir: Birinci həftə – “Pravoslavlığın Təntənəsi” (23 fevral – 1 mart); İkinci həftə – “Müqəddəs Qriqori Palaman” (2 – 8 mart); Üçüncü həftə – “Xaçapərəstiş” (9 – 15 mart); Dördüncü həftə – “Müqəddəs İoann Lestviçnik” (16 – 22 mart); Beşinci həftə – “Misirli Müqəddəs Məryəm” (23 – 29 mart); Altıncı həftə – “Vaiy Həftəsi” (30 mart – 5 aprel); Yeddinci həftə – “Ehtiraslı Həftə” (6 – 11 aprel).

Böyük Orucluğun ilk həftəsinin mahiyyəti

Bu dövrün əsas məqsədi daxili mənəvi yenilənməyə və təmizlənməyə fokuslanmaq, günahları dərk etmək və tövbə yoluna qədəm qoymaqdır. Ehtiyacı olanlara, o cümlədən xeyriyyə ianələri vasitəsilə dəstək göstərmək vacibdir. Həmçinin, qohumların və dostların qayğısına qalmaq, çətin həyat anlarında onların yanında olmaq tövsiyə edilir.

Təmiz Bazar ertəsi: Mənəvi və fiziki təmizlik

Təmiz Bazar ertəsi adı Böyük Orucluq dövrünə hazırlığın başlaması ilə bağlıdır. Bu gün evdə səliqə-səhman yaratmaq, həmçinin zehnin və qəlbin günahkar düşüncələrdən azad edilməsi ilə mənəvi təmizliyə nail olmaq adətdir. Ənənəvi olaraq, Təmiz Bazar ertəsi hamam qalanır: yuyunmaq, Maslenitsa şənliklərindən sonra ruhun simvolik təmizlənməsi, orucluqdan və sonrakı tövbədən əvvəl yenilənməsi kimi qəbul edilir.

Bu gün Maslenitsadan qalan yeməkləri yemək olmaz. Qadınlara isə qonaq getmək tövsiyə edilmir. Təmiz Bazar ertəsi qidadan tamamilə imtina etmək və yalnız su içməklə kifayətlənmək lazımdır.

Təmiz Çərşənbə axşamı

Orucluğun ikinci günü olan Təmiz Çərşənbə axşamı pravoslav kilsələrində hər sutkalıq ibadətin sonunda Suriyalı Müqəddəs Yefremin duasının oxunması davam etdirilir. Ənənəyə görə, bu dua dörd dəfə beldən aşağı və on iki dəfə yerdən təzim ilə yerinə yetirilir.

Həmin gün dindarların yağsız isti yemək qəbul etməsinə icazə verilir. Bununla belə, ruhani şəxslər yeməkdən çəkinməli və yalnız su içməlidirlər.

Çərşənbə, Cümə axşamı və Cümə günləri

Orucluğun üçüncü, dördüncü və beşinci günlərində dindarlar odda bişirilmiş hər hansı qidadan çəkinməlidirlər. Bu günlərdə yalnız quru qidalanmaya icazə verilir. Ruhanilər rasiona çörək, su, duz, çiy tərəvəz və meyvələr, quru meyvələr, qoz-fındıq və bal daxil etməyi məsləhət görürlər. Onların sözlərinə görə, belə qidalanma rejimi orqanizmə zərər vurmadan gücünü saxlamağa imkan verir.

Şənbə və Bazar günləri

Bu günlərdə bişirilmiş və pörtlədilmiş tərəvəz və meyvələrin, eləcə də bitki yağının istifadəsinə icazə verilir. Şənbə və bazar günləri dindarların həm səhər, həm də axşam kilsə mərasimlərində iştirak etməsi tövsiyə olunur.

Böyük Orucluğun ilk həftəsində dualar

Böyük Orucluq dövrünün ilk həftəsi ərzində dindarlara müntəzəm olaraq səhər və axşam dualarını, eləcə də xüsusi orucluq dualarını oxumaq tövsiyə edilir. Hər bir orucluq ibadəti zamanı, bəzi hallarda isə bir neçə dəfə Suriyalı Müqəddəs Yefremin duası oxunur. Bu dua əsas qüsurlarla mübarizəyə və ən mühüm xristian fəzilətlərinə yiyələnməyə əsaslanan orucluğun mənəvi “proqramını” xatırladır.

Orucluğun ilk həftəsinin bazar ertəsindən cümə axşamına qədər axşam ibadətləri zamanı Kritli Müqəddəs Andreyin Böyük Tövbə Kanonu oxunur. Bu, dindarları tövbə əməlinə hazırlayır və onları tədricən Böyük Orucluq dövrünə daxil edir.

İlk həftədə kilsəyə nə vaxt getməli?

İlk həftə ərzində pravoslav kilsələrində dindarları tövbə düşüncələrinə kökləmək məqsədi daşıyan xüsusi ibadətlər keçirilir. Həftəiçi günlərdə Böyük Tövbə Kanonunun oxunması ilə axşam ibadəti yerinə yetirilir. Çərşənbə və cümə günləri isə Əvvəlcədən Təqdis Olunmuş Ənamlar Liturgiyası adlı xüsusi bir mərasim keçirilir ki, bu zaman dindarlar əvvəlcədən təqdis edilmiş müqəddəs hədiyyələrdən qəbul edirlər. İlk həftənin bazar günü isə Pravoslavlığın Təntənəsi bayramı ilə qeyd olunur. Bu gün Böyük Vasili Liturgiyası və həqiqi imanın tərənnümünə həsr olunmuş xüsusi təntənəli mərasim icra edilir.

Böyük Orucluq zamanı qidalanma qaydaları

Kilsə Böyük Orucluq dövrünün ilk həftəsində, xüsusilə də Təmiz Bazar ertəsi günü xüsusi sərt məhdudiyyətlərə əməl etməyi tövsiyə edir: bu gün qidadan tam imtina etmək və yalnız su içmək buyurulur. Analoji qaydalar Ehtiraslı Həftə üçün də keçərlidir. Orucluq çərçivəsində, həmçinin ən sərt pəhriz formalarından birini nəzərdə tutan “Suxoyadeniye” (quru qidalanma) dövrü də mövcuddur ki, bu zaman yağsız çiy bitki mənşəli qidalar qəbul edilir.

İlk həftənin qida məhdudiyyətləri

İlk həftə ərzində ən sərt qida məhdudiyyətləri tətbiq olunur. Bazar ertəsi və çərşənbə axşamı quru qidalanma qaydasına əməl edilməlidir: çiy tərəvəz və meyvələr, qoz-fındıq, çörək icazəlidir. Çərşənbə və cümə günləri ya quru qidalanma, ya da yağsız bişirilmiş yeməklər qəbul edilir. Cümə axşamı bitki yağı ilə bişirilmiş yeməklərə icazə verilir. Şənbə və bazar günləri isə bitki yağı ilə bişirilmiş qidalar və az miqdarda şərab içmək olar.

İlk həftədə hansı davranışlar qadağandır?

Orucluğun ilk həftəsində davranışla bağlı bəzi qadağalar mövcuddur. Bu müddətdə nalayiq ifadələr işlətmək və başqalarına, xüsusən də qohumlara və yaxınlara zərər vermək yolverilməzdir. Həmçinin, evdə şənlik təşkil etmək, qonaq dəvət etmək və əyləncə məkanlarına getmək tövsiyə edilmir. Kilsə, dindarların mənəvi həyata fokuslanması üçün bu dövrdə cinsi yaxınlıqdan çəkinməyə çağırır.

2026-cı ildə pravoslav Pasxa bayramı

Bu il Pasxa bayramının qeyd edilməsi 12 aprel tarixinə planlaşdırılır. Bu gün pravoslav liturgik təqvimində əsas hadisə hesab olunur. Təntənəli mərasimlər ənənəvi olaraq gecə ibadəti ilə başlayır. Dindarlar bayrama əvvəlcədən kuliç hazırlayır, yumurta boyayır və kəsmikli Pasxa yeməyi düzəldirlər. Bu məhsullar təqdis olunmaq üçün kilsəyə gətirilir və daha sonra bayram süfrəsinə qoyulur.

Pravoslavlıqda Pasxa dövrü 40 gün davam edir. Pasxa bayramından sonrakı ilk həftə, yəni Parlaq Həftə, kilsə ənənəsində xüsusi sevinc və mənəvi coşqu dövrü hesab edilir.

24 saat