Şəkərsiz məhsullar zərərsiz deyil: Mütəxəssis bağırsaq və çəki təhlükələrini açıqladı

Delhi-də fəaliyyət göstərən cərrahi Qastroenterologiya Mütəxəssisi doktor Anshuman Kauşalın İnstagramda "theangry_doc" kimi tanınan son videosu, sürətlə böyüyən şəkərsiz və "diet" etiketli məhsullar bazarı haqqında yenidən müzakirələrə səbəb olub. Videoda Dr. Kauşal, şəkərsiz kimi bazara çıxarılan qidaların istehlakçıları aldadaraq onların zərərsiz olduğuna inandıra biləcəyini vurğulayır. Əslində, bu məhsullar həddindən artıq yeməyə təşviq edə, insulin sıçrayışlarını tetikləyə və zamanla bağırsaq sağlamlığına zərər verə bilər. Videoya əlavə olaraq, Dr. Kauşal İnstagram səhifəsində müasir diet qidalarının arxasındakı "şirin aldatma"nı vurğulayan ətraflı hesabat paylaşıb. O, sıfır şəkərin həmişə sıfır risk demək olmadığını qeyd edir və istehlak etdiklərimizi diqqətlə nəzərdən keçirməyə çağırır.

Şəkərsiz məhsulların və süni şirinləşdiricilərin gizli metabolik təsirləri

Dr. Kauşal, şəkərsiz məhsulların və içkilərin artan populyarlığına diqqət çəkərək, qablaşdırma iddialarının yanıltıcı ola biləcəyini qeyd edir. O izah edir ki, bir çox süni şirinləşdiricilər və şəkər spirtləri təbii şəkərdən daha böyük metabolik təsirə malik ola bilər. Yale Biologiya Jurnalında yer alan tədqiqatlar göstərir ki, şirinlik hissi, istər şəkərdən, istərsə də süni əvəzedicilərdən olsun, beyinin dopamin mükafat yolunu aktivləşdirir. Gözlənilən enerji gəlmədikdə, insulin səviyyəsi kəskin yüksəlir və gələcək şirinliyə istək artır ki, bu da potensial olaraq ümumi kalori qəbulunu 20-30 faiz artıra bilər. Daha bir sübut 2023-cü ildə JAMA jurnalında yayımlanan araşdırmadan gəlir ki, sukraloza qlükoza olmadan belə insulin səviyyəsini 30 faizə qədər artıra bilir. Bu proses, kalori olmamasına baxmayaraq yağ depolamasını aktiv saxlayır. Maltitol və sorbitol kimi şəkər spirtləri də problemlər yaradır. Avropa Qida Təhlükəsizliyi Təşkilatının məlumatına görə, maltitol qan şəkəri səviyyəsini adi şəkərə nisbətən 52 faizə qədər artıra bilər, sorbitol isə kiçik dozalarda belə həzm narahatlığına səbəb ola bilər.

Sıfır şəkərli məhsulların bağırsaq sağlamlığını necə pozması və həddindən artıq yeməyə təşviq etməsi

Süni şirinləşdiricilərdən əlavə, Dr. Kauşal xəbərdarlıq edir ki, bir çox şəkərsiz peçenyelər, protein barlar və tortlar stabilizatorlar, emulqatorlar və tapioka nişastası, düyü unu kimi yüksək dərəcədə emal olunmuş karbohidratlarla doludur, hansılar ki, çox vaxt əlavə dadlandırıcılar və konservantlarla birləşdirilir. Nature jurnalında 2024-cü ildə dərc olunan bir icmal hesabatında bildirilir ki, süni emulqatorlar bağırsaq divarını poza, iltihabı artıra və insulin müqavimətini pisləşdirə bilər ki, bu da həzm narahatlığına və metabolik pozulmalara səbəb olur. Bu amillər, diet qidalarının tez-tez istehlakçılarının niyə köp, qaz və maddələr mübadiləsi dəyişikliklərindən şikayətləndiyini izah edə bilər. Bu məhsullarda tapılan yüksək qlisemik indeksə malik emal olunmuş nişastalar, qan qlükozasını süfrə şəkərindən daha sürətli yüksəldə bilər, beynin "həqiqi enerji" tələb etməsinə səbəb olur. Bu kompensasiya mexanizmi həddindən artıq yeməyə yol aça bilər. Dr. Kauşal qeyd edir ki, sıfır şəkərli qazlı içkiləri müntəzəm qəbul edən şəxslər növbəti yeməklərində 200-300 əlavə kalori qəbul edir və bu da bilmədən onların çəki idarəetmə hədəflərinə xələl gətirir.

Bağırsaq sağlamlığı və metabolik rifah üçün təbii qida seçimləri

Dr. Kauşal, davamlı çəki idarəetməsi və metabolik sağlamlıq üçün minimal emal olunmuş bütöv qidalara qayıtmağı tövsiyə edir. O, steviya kimi təbii şirinləşdiricilərdən mülayim istifadə etməyi, zülal və lif qəbulunu artırmağı, süni dadlandırılmış əvəzedicilər yerinə bütöv meyvələri seçməyi və şəkərsiz desertlər əvəzinə 70 faizdən çox kakao tərkibli tünd şokolad seçməyi məsləhət görür. 24 ildən çox tibbi təcrübəsi olan Dr. Kauşal, Yeni Dehlidəki İndraprastha Apollo Xəstəxanasında cərrahi Qastroenterologiya Mütəxəssisi kimi fəaliyyət göstərir. O, bariatrik və laparoskopik cərrahiyyə sahəsindəki təcrübəsi ilə tanınır və müntəzəm olaraq ictimaiyyəti bağırsaq sağlamlığı və metabolik rifah mövzusunda maarifləndirir. Dr. Kauşalın əsas mesajı aydındır: sıfır şəkər avtomatik olaraq təhlükəsiz demək deyil. Kalorisiz şirinlik beyni çaşdıra, insulin sıçrayışlarına səbəb ola, bağırsaq sağlamlığına zərər verə və şirinliyə olan istəyi intensivləşdirə bilər. Diet etiketli məhsullar vasitəsilə çəki itirmək və ya metabolik sağlamlığı yaxşılaşdırmaq istəyən şəxslər üçün həqiqi, minimal emal olunmuş qidalar hələ də ən effektiv və davamlı həll yolu təklif edə bilər.

İmtina: Bu məqalə yalnız məlumat xarakterlidir və peşəkar tibbi məsləhətin əvəzi deyil. Xüsusilə əsas sağlamlıq problemləriniz varsa, pəhrizinizdə hər hansı bir dəyişiklik etməzdən əvvəl bir səhiyyə mütəxəssisi ilə məsləhətləşin.

24 saat