SON DƏQİQƏ: Trampdan Qrenlandiya barədə təhdidvari bəyanat: "Vaxtı yetişdi!"

ABŞ Prezidentindən Grönland haqqında Təhdidkar İfadələr

TRUMP'IN GRÖNLAND TEHDİDİ - SON DƏQİQƏ Trampdan Qrenlandiya barədə - Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) keçmiş prezidenti Donald Tramp özünün sosial media hesabında Grönlandla bağlı paylaşımlar edib. Trampın irəli sürdüyünə görə, NATO Danimarkanı 20 ildir Grönlandı Rusiya təhlükəsindən qorumaq üçün xəbərdar etsə də, Danimarka bu istiqamətdə heç bir addım ata bilməyib.

O, statusunda "Artıq vaxtı çatıb və bu iş görüləcək" ifadələrinə yer verib.

Trampdan Grönlandın "Milli Təhlükəsizlik" məqsədilə ələ keçirilməsi iddiaları

Tramp əvvəllər də ölkəsinin "milli təhlükəsizlik məqsədilə Grönlanda ehtiyacı olduğunu" və bunun "inşa edilən Qızıl Günbəz layihəsi üçün həyati əhəmiyyət daşıdığını" vurğulamışdı.

Vaşinqtonda bir araya gələn ABŞ, Danimarka və Grönland xarici işlər nazirlərinin görüşündən sonra da əsas fikir ayrılıqlarının davam etdiyi bildirilmiş, ABŞ-ın Grönlandı "ələ keçirmək arzusunun açıq olduğu" qeyd edilmişdi.

Danimarka Krallığına bağlı muxtar bölgə olan Grönland, daha əvvəl ABŞ tərəfindən irəli sürülən və suverenliyin təhvil verilməsini də əhatə edən yanaşmaları rədd etmişdi.

Grönland

"Artıq yalnız sülhü düşünməyə borclu hiss etmirəm"

PBS News-in məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp Norveç Baş naziri Jonas Gahr Støre-yə məktub ünvanlamışdı. Grönland üzərindəki iddialarını bir daha təkrarlayan ABŞ prezidenti, "Ölkənizin mənə Nobel Sülh Mükafatını verməmək qərarını nəzərə alaraq, artıq yalnız sülhü düşünməyə özümü borclu hiss etmirəm" ifadələrini işlətmişdi.

Tramp "Dünya, Grönland üzərində tam və mütləq nəzarətimiz olana qədər təhlükəsiz deyil" açıqlamasını vermişdi. Tramp, Danimarkanın Çin və ya Rusiya ilə mümkün münaqişə zamanı Grönlandı qoruya biləcəyinə etibar etmədiyini vurğulamışdı. O, Danimarkaya məxsus adanın gələcəkdə fərqli bir statusa sahib ola biləcəyini qeyd edərək, "işlərin yoluna düşəcəyini" bildirmişdi.

ABŞ-ın Grönlandı Almasına Qarşı Çıxanlara Sanksiyalar

Danimarka son dövrlərdə müttəfiqlərlə birlikdə bölgədə hərbi əməkdaşlığı artırmağa çağırmışdı. Bu çərçivədə Avropa ölkələri kiçik hərbi birliklər və zabitləri Grönlanda göndərəcəklərini açıqlamışdılar.

Tramp bunun üzərinə, Grönland ilə bağlı müzakirələrdə dünya sülhünün təhlükədə olduğunu müdafiə edərək, ABŞ-ın Grönlandı almasına qarşı çıxdıqları üçün Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya, Hollandiya və Finlandiyaya gömrük rüsumları tətbiq edəcəyini bəyan etmişdi.

Tramp, Grönlanda gedən sözügedən 8 Avropa ölkəsi üçün 1 fevral 2026-cı il tarixindən etibarən 10% gömrük rüsumu tətbiq olunacağını, 1 iyun 2026-cı ildən sonra vergi dərəcəsinin 25%-ə qaldırılacağını bildirmişdi. O, Grönlandın tam və eksklüziv olaraq satın alınmasına dair bir razılaşma əldə olunana qədər bu dərəcənin qüvvədə qalacağını qeyd etmişdi.

Avropadan Cavab Tədbiri Təhlükəsi

Avropa İttifaqının (Aİ) ABŞ-a qarşı tətbiq edə biləcəyi müxtəlif variantların müzakirə olunduğu səfirlər toplantısında, Trampın gömrük rüsumlarının qüvvəyə minməsi halında hansı variantlardan istifadə edilə biləcəyi müzakirə olunmuşdu.

Politico internet saytında yer alan xəbərə görə, Aİ-nin keçən il hazırladığı, lakin ABŞ ilə iyul ayında əldə edilən ticarət razılaşması ilə dayandırılan tədbirləri yenidən işə salmaq fikri də önə çıxmışdı.

Bu çərçivədə, ABŞ-a cavab olaraq sürətlə 93 milyard avroluq gömrük rüsumlarının tətbiqi də dəyərləndirilmişdi.

Önə çıxan başqa bir cavab isə Aİ-nin indiyə qədər heç istifadə etmədiyi "ticarət bazukası" kimi tanınan və iqtisadi təhlükə yaradan ölkələri cəzalandırmaq üçün nəzərdə tutulmuş "Məcburiyyətə Qarşı Aləti" olmuşdu.

Digər ölkələrin iqtisadi təzyiq tətbiq etməsinə cavab vermək üçün nəzərdə tutulmuş hüquqi çərçivə olan Aİ-nin Məcburiyyətə Qarşı Alətinin işə salınması ilə Aİ, ABŞ-a qarşı müxtəlif iqtisadi tədbirlər görə bilər.

Bu alət ilə ABŞ şirkətlərinin Avropa bazarına çıxışı əngəllənə bilər, şirkətlərin ticarət lisenziyaları və ictimai tenderlərə çıxışları məhdudlaşdırıla bilər.

Grönlandda Yerləşən Alman Hərbçiləri Geri Çəkildi

Grönlandla bağlı diqqət çəkən digər bir hadisə isə dünən yaşanıb. Alman Xəbər Agentliyinə (DPA) danışan hərbi bir rəsmi, 15 hərbçinin mülki təyyarə ilə Kopenhagenə yola düşəcəyini bildirmişdi.

Rəsmi, qrupun tapşırığını tamamladığını qeyd edərək, "Kəşfiyyat nəticələri yaxın günlərdə qiymətləndiriləcək" ifadəsini işlətmişdi.

Almaniya Müdafiə Nazirliyi, Danimarkanın dəvəti ilə 15-17 yanvar tarixlərində digər Avropa ölkələri ilə birlikdə Grönlandda kəşfiyyat işlərində iştirak edəcəyini açıqlamışdı. Alman qrupu hərbi təlimlər üçün şəraiti araşdırmaq məqsədilə 16 yanvar cümə günü Grönlandın Nuuk şəhərinə getmişdi.

24 saat