Təyyarə və xəstəxana havası düşündüyünüzdən təmiz çıxdı – Tədqiqat

Xəstəlikdən qorunmaq istəyirsinizsə, çox güman ki, xəstəxanaları ziyarət etməkdən və ya təyyarə ilə səyahət etməkdən çəkinəcəksiniz – çünki bu mühitlər insanlarla və onların mikrobları ilə dolu olur. Lakin yeni bir araşdırma göstərir ki, xəstəxana və təyyarələrdəki hava keyfiyyəti təsəvvür etdiyimizdən daha təmizdir.

Tədqiqatçılar təyyarənin hava filtrini, eləcə də səyahətçilər və səhiyyə işçiləri tərəfindən taxılan üz maskalarını analiz edərək təyyarə və xəstəxanalardakı havanı araşdırıblar. Bu gün “Microbiome” jurnalında dərc olunan bir araşdırma ortaya qoyur ki, hər iki mühitdəki havada əsasən insan dərisi ilə əlaqəli zərərsiz mikroblar mövcuddur.

Şimal-Qərb Universitetinin ətraf mühit mikrobioloqu və tədqiqatın aparıcı müəllifi Erika Hartmann universitetin açıqlamasında bildirib: “Biz başa düşdük ki, üz maskalarını fərdi və ümumi təmasları öyrənmək üçün ucuz və asan hava nümunəsi götürmə cihazı kimi istifadə edə bilərik. Biz bu maskalardan DNT çıxardıq və orada tapılan bakteriya növlərini araşdırdıq. Gözlənilmədən deyildi ki, bu bakteriyalar adətən qapalı hava keyfiyyəti ilə əlaqələndirdiyimiz növlər idi. Qapalı hava, qapalı havaya bənzəyir və bu da insan dərisinə bənzəyir.”

İstifadə olunmuş üz maskaları

Ümumilikdə, Hartmann və həmkarları adi dəri bakteriyaları və ətraf mühit mikrobları kimi 407 mikrob növünü müəyyən etdilər. Onlar həmçinin aktiv infeksiya əlaməti olmadan çox az sayda xəstəlik törədə biləcək mikrob aşkar etdilər. Təəccüblü deyil ki, araşdırma ideyası 2022-ci ilin yanvar ayına, COVID-19 pandemiyasının qızğın dövrünə təsadüf edir. Hartmann təyyarə kabin filtrlərində patogenləri axtarmaq üçün qrant almışdı, lakin yüksək effektivli hissəcik hava (HEPA) filtrlərini araşdırmağın çətin ola biləcəyini anladı.

Qapalı mikrobiomlar üzrə mütəxəssis Hartmann izah etdi: “O vaxtlar təyyarələrdə Covid ötürülməsi ilə bağlı ciddi narahatlıq var idi. HEPA filtrləri çox səmərəli olduğu üçün düşündük ki, havada olan hər şeyi tutmaq üçün əla bir yol olacaq. Lakin bu filtrlər avtomobillərimizdəki və ya evlərimizdəki filtrlərə bənzəmir. Onlar çox bahalıdır və onları çıxarmaq üçün işçilər təyyarəni texniki xidmət üçün istismardan çıxarmalıdırlar. Bu, əlbəttə ki, inanılmaz dərəcədə böyük xərclərə səbəb olurdu və bu, bizim üçün göz açıcı oldu.”

Məhz o zaman komanda mikrobları passiv şəkildə toplayan daha ucuz və sadə bir vasitə olan üz maskaları haqqında düşündü. Beləliklə, komanda daxili və beynəlxalq uçuşlarda üz maskaları taxa könüllülərdən maskalar topladı. Müqayisə üçün könüllülər uçuşlarda özləri ilə gətirdikləri, lakin heç vaxt taxılmamış üz maskalarını da göndərdilər. Qapalı mühitlər arasındakı fərqi araşdırmaq üçün tədqiqatçılar digər sıx, bağlı və havanın güclü şəkildə süzüldüyü bir yeri – xəstəxanaları seçdilər. Buna görə də, xəstəxana işçilərindən iş növbəsi zamanı taxdıqları üz maskalarını topladılar.

Mikrob DNT-si

Tədqiqatçılar hər maskanın xarici səthindən götürülmüş DNT-ni təhlil etdilər və aşkar etdilər ki, hər iki mühitdəki hava müxtəlif, lakin əsasən zərərsiz mikrob qarışığı ehtiva edir, patogen ola biləcək mikroblara dair çox az sübut var. Hər iki məkandan götürülən nümunələr əsasən insanlarla, xüsusilə də qapalı hava keyfiyyətində və dərimizdə olan ümumi bakteriyalardan ibarət idi. Üstəlik, hər iki mühitdən gələn mikroblar çox oxşar idi, baxmayaraq ki, hər mikrobun miqdarı bir qədər fərqlənirdi. Nəticə etibarı ilə, oxşarlıqlar göstərir ki, həm təyyarə, həm də xəstəxana havasındakı mikroblar insanların özlərindən – xüsusilə də onların dərisindən, xəstəliklərindən deyil – və müəyyən mühitdən qaynaqlanır.

Tədqiqatçılar həmçinin əsas antibiotik müqaviməti kateqoriyaları ilə əlaqəli bəzi genlər aşkar etdilər. Bu, təhlükəli mikrobların ətrafda uçuşduğu anlamına gəlmir, lakin antibiotik müqavimətinin nə dərəcədə yayıldığını göstərir.

Bundan əlavə, Hartmann yekunlaşdırdı: “Bu tədqiqat üçün biz yalnız havada olanları araşdırdıq. Əl gigiyenası səthlərdən xəstəliklərin ötürülməsinin qarşısını almaq üçün effektiv bir yol olaraq qalır. Biz insanların əllərini yusalar belə, hava vasitəsilə nəyə məruz qaldıqları ilə maraqlanırdıq.”

Bu araşdırma qarşıdan gələn tətil mövsümündə səyahət etməyi planlaşdıran hər kəs üçün yaxşı xəbər olmalıdır.

24 saat