Yemək porsiyasını azaltmadan gündə 300 kalori kəsən sadə üsul

Pəhrizlə bağlı yanlış təsəvvürlər və yeni araşdırma

işlənməmiş tam qidalar - Yemək porsiyasını azaltmadan gündə 300 - Pəhriz dedikdə adətən ağlımıza daha kiçik porsiyalar və ya müəyyən müddət ac qalmaq gəlir. Lakin yeni bir araşdırma göstərir ki, standart yemək həcminə sadiq qalmaqla, hətta daha çox yeyərək belə qəbul edilən kalori miqdarını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.

Bunun əsas sirri, bir çox pəhrizlərdə üstünlük təşkil edən ultra-emal olunmuş qidalar əvəzinə, meyvə və tərəvəz kimi tamamilə emal edilməmiş təbii qidalar istehlak etməkdir. Görünür, təbii qidalanma rejimi, hətta istədiyimiz qədər yesək belə, orqanizmin həddindən artıq kalori almasının qarşısını alır.

Klinik sınağın heyrətamiz nəticələri

Böyük Britaniyanın Bristol Universitetinin komandasının apardığı bu tədqiqat, əslində 2019-cu ildə keçirilmiş bir klinik sınağın məlumatlarının yenidən təhlilinə əsaslanır. Həmin sınaq bir ay davam edib və 20 iştirakçıya təsadüfi qaydada iki fərqli pəhriz təyin olunub: biri emal edilməmiş, digəri isə ultra-emal olunmuş qidalardan ibarət. Sınağın ortasında pəhrizlər dəyişdirilib.

Tədqiqatçılar maraqlı bir fakt aşkar ediblər: iştirakçılara təbii qidalar verildikdə, onlar ultra-emal olunmuş qidalar yeyənlərə nisbətən 50 faizdən çox qida qəbul ediblər. Buna baxmayaraq, gündəlik ortalama 330 kalori daha az alıblar.

İnsanın daxili "qida zəkası"

Bristol Universitetinin psixoloqu Ceff Brunstrom qeyd edir: "İnsanlara təbii variantlar təklif edildikdə, onların instinktiv olaraq həzz, qidalanma və toxluq hissini tarazlayan, eyni zamanda ümumi enerji qəbulunu azaldan qidaları seçməsi heyranedicidir". Tədqiqatçılar bu vəziyyəti insanın fitri "qida zəkası" ilə izah edirlər. Bu instinkt, qidalar təbii formada təqdim edildikdə daha yaxşı işləyir və düzgün seçimlər etməyimizə kömək edir.

Ultra-emal olunmuş qidalar orqanizmi necə aldadır?

İdeya ondan ibarətdir ki, qidanı təbii, emal edilməmiş halda yeyərkən, orqanizmimiz meyvə və tərəvəz kimi mikronutriyentlərlə zəngin qidalara üstünlük verir. Bədənimiz instinktiv olaraq yağ və karbohidratlardan aldığı kaloriləri vitamin və minerallarla tarazlamağa çalışır.

Ultra-emal olunmuş qidalar isə bu tarazlığı pozur. Çünki bu məhsullar həm yüksək kalorili olur, həm də tərkiblərində çatışmayan vitamin və minerallarla süni şəkildə zənginləşdirilir. Beləliklə, daha az yeyərək mədəmizi həddindən artıq kalori ilə doldurmuş oluruq.

Bristol Universitetinin psixoloqu Annika Flinn bildirir: "Bu vəziyyət, ultra-emal olunmuş qidalar həm yüksək enerji, həm də mikronutriyentləri eyni anda təqdim etdiyi üçün kalori həddinin aşılmasına səbəb ola bilər. Bu, kalori və mikronutriyentlər arasındakı faydalı mübadiləni effektiv şəkildə məhv edir".

Problem həddindən artıq yemək deyil, qidanın növüdür

Bu araşdırma, pəhriz və sağlam qidalanma ilə bağlı müzakirələrə yeni bir baxış gətirir və göstərir ki, əsas problem həmişə həddindən artıq yemək deyil. Tədqiqat qrupu hesab edir ki, ultra-emal olunmuş qidalar bizi daha yüksək kalorili seçimlərə "sövq edir".

Bu cür qidalar rahatlıq, uzun saxlama müddəti və bəzi qida təhlükəsizliyi üstünlükləri gətirsə də, onlarla əlaqəli sağlamlıq riskləri barədə narahatlıqlar artır. Onlar piylənmə və Parkinson xəstəliyinin erkən əlamətləri kimi ciddi problemlərlə əlaqələndirilib.

Sağlam seçimlərin əhəmiyyəti

Tədqiqatın müəlliflərindən olan, Kanadadakı McGill Universitetinin qida yazarı Mark Şatzker vurğulayır: "Əgər iştirakçılar yalnız kalorili qidalar yesəydilər, bir neçə vacib vitamin və mineral çatışmazlığı ilə üzləşər və nəticədə mikronutriyent qüsurları yaranardı. Bu boşluqları daha aşağı kalorili meyvə və tərəvəzlər doldurdu".

Gələcək araşdırmalar bu "qida zəkasının" nə dərəcədə anadangəlmə olduğunu təsdiqləməli olsa da, bu tədqiqat bir daha çəki itkisinin yalnız porsiya ölçüsü ilə bağlı olmadığını və pəhrizdə təbii qidalar seçməyin vacibliyini xatırladır. Araşdırmanın nəticələri American Journal of Clinical Nutrition jurnalında dərc edilib.

24 saat