İşini itirməklə başlayan şok: Altsheymer xəstəliyinin ilk siqnalları
57 yaşında Altsheymer diaqnozu Erkən - Həkim Brent Beasley üçün otuz il çalışdığı işini itirməsi, yolunda getməyən nələrinsə olduğuna dair ilk ciddi siqnal oldu. Lakin o zaman heç kim bunun erkən diaqnoz qoyulmamış Altsheymer olduğunu bilmirdi. Beasley “Wall Street Journal” nəşrində qələmə aldığı məqaləsində yazır ki, iki il əvvəl rəhbəri onu otağına çağıraraq işdən azad edib. Səbəb isə həkimin təlimatları unutması və həmişə asanlıqla bacardığı texnologiyalardan istifadədə çətinlik çəkməsi idi. Rəhbəri yəqin ki, onun maddə asılılığından əziyyət çəkdiyini düşünürdü.
Əslində isə 57 yaşlı həkimə diaqnoz qoyulmamış Altsheymer xəstəliyi təsir göstərirdi. Diaqnozun təsdiqlənməsi üçün qan biomarkeri, PET skan və onurğa beyni mayesinin analizi kimi müayinələrdən ibarət olan təxminən bir illik bir proses tələb olundu.
Həyatı dəyişən erkən diaqnoz
Beasley iddia edir ki, xəstəliyin məhz həmin mərhələdə aşkarlanması hər şeyi dəyişdirib. Erkən diaqnoz sayəsində o, həyat tərzi strategiyalarından və yeni anti-amiloid dərmanından faydalana bilib. Həkimin sözlərinə görə, bu müalicə onun düşüncə aydınlığını o dərəcədə bərpa edib ki, kilsədəki mərasimdən sonra həyat yoldaşına "Mən qayıtdım" deyə bilib. Dianozdan iki ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, o, indi “həyatdan zövq alan, məqsədyönlü bir ömür sürdüyünü” bildirir.
“Altsheymer xəstəliyini erkən aşkarlamaq, dördüncü mərhələdə olan xərçəngi deyil, birinci mərhələdə olanı tapmaq kimidir,” deyə o yazır. “Xəstəliyi erkən mərhələdə yaxalasanız, onun irəliləməsini yavaşlatmaq üçün həyat tərzinizdə dəyişikliklər edə və ya tibbi müdaxilələrə müraciət edə bilərsiniz.”
Sistemdəki boşluqlar: Milli prioritetə çevrilməli olan mübarizə
Beasley öz hekayəsindən istifadə edərək daha geniş bir çağırış edir və xəstəliyin erkən aşkarlanmasının milli prioritetə çevrilməsini təklif edir. O, demensiya hallarının 40%-nin erkən müdaxilə ilə qarşısının alına və ya ləngidilə biləcəyini vurğulayaraq, mövcud səhiyyə sisteminin son mərhələdəki böhranlı vəziyyətlərə yönəldiyini və bununla da xəstələrə kömək edə bilmədiyini söyləyir. Bu problem xüsusilə tibbi əlaqələri, maliyyə imkanı və ya yaxınlıqda mütəxəssisi olmayan şəxslər üçün daha kəskindir. “Əgər fədakar həyat yoldaşı olan bir həkim kimi mənim üçün vaxtında diaqnoz almaq bu qədər çətin oldusa, başqaları üçün bunun nə qədər mürəkkəb olduğunu təsəvvür edin,” deyə Beasley qeyd edir.
Həll yolları: Altsheymer xəstəliyi ilə mübarizədə yeni yanaşma
O, “xəstələrin beyni qalıcı olaraq zədələnmədən diaqnoz qoyula bilməsi üçün” qan testlərinə çıxışın genişləndirilməsini, FDA tərəfindən təsdiqlənmiş dərmanların sığorta ilə əhatə olunmasını, ilkin səhiyyə xidməti tərəfindən diaqnostikanın aparılmasını və xəstələrə qulluq edənlərə güclü dəstək verilməsini tələb edir. “Altsheymer xəstəliyi diaqnozu artıq əvvəlki kimi sarsıdıcı bir zərbə olmaq məcburiyyətində deyil. Bizim indi mənim kimi xəstələrin idrak sağlamlığını qorumağa və fəal həyat sürməsinə kömək edəcək elmi nailiyyətlərimiz var. Lakin xəstəliyin erkən diaqnozu və müalicəsini təmin etmək üçün milli səviyyədə səy göstərilməsə, bu yeniliklər onlara ən çox ehtiyacı olan insanlara heç vaxt çatmayacaq.”
Əlavə olaraq, bu xəbər vacib bir mövzudur. Bizi izləməyə davam edin.Fikirlərinizi bölüşün!
Oxucu Şərhləri
Hələlik heç bir şərh yazılmayıb. İlk şərhi siz yazın!
Şərh Yaz