ABŞ və İsrail İranın Şah dövründən qalma F-14 qırıcılarını məhv etdi: Tehranın hərbi gücünə ciddi zərbə

ABŞ və İsrail Şah Dönəmində İrana Verilən F-14 Qırıcılarını Məhv Etdi: Tehranın Hərbi Gücünə Ağır Zərbə

ABŞ və İsrail İranın Şah - ABŞ və İsrail silahlı qüvvələri birgə əməliyyat nəticəsində İran İnqilab Keşikçiləri Korpusuna məxsus F-14 qırıcı donanmasını məhv etdiyini bəyan edib. Bu addım regionda mövcud gərginliyi daha da yüksəldib və dünya ictimaiyyətinin diqqətini özünə çəkib.

Bildirildiyinə görə, məhv edilən bu qırıcılar ABŞ-da istehsal olunmuşdu və 1979-cu il İslam İnqilabından əvvəl, Şah rejimi dövründə İrana verilmişdi. On illər sonra bu təyyarələrin məhz onları istehsal edən dövlət və onun əsas müttəfiqi tərəfindən hədəfə alınması diqqətəlayiq tarixi bir ironiya kimi dəyərləndirilir.

F-14 “Tomcat” qırıcıları həmin dövrdə dünyanın ən müasir döyüş təyyarələrindən hesab olunurdu və İran Hərbi Hava Qüvvələrinin əsas sütunlarından birini təşkil edirdi. Bu təyyarələrin məhv edilməsi Tehranın hava müdafiə imkanlarına ciddi zərbə kimi qiymətləndirilir, belə ki, bu qırıcılar İranın hava məkanının qorunmasında əhəmiyyətli rol oynayırdı.

ABŞ və İsrailin həyata keçirdiyi bu hərbi əməliyyat İranın regiondakı fəaliyyətlərinə, xüsusən də nüvə proqramına və regional müttəfiqlərinə verdiyi dəstəyə qarşı sərt bir xəbərdarlıq kimi şərh olunur. Bu addımla tərəflər İranın hərbi qüdrətini zəiflətmək və potensial təhdidləri aradan qaldırmaq niyyətində olduqlarını nümayiş etdirirlər.

Analitiklər bu hadisənin Yaxın Şərqdəki qüvvələr balansına təsir göstərəcəyini və gələcəkdə baş verə biləcək hərbi toqquşmalar üçün bir presedent yarada biləcəyini vurğulayırlar. İranın bu əməliyyata necə reaksiya verəcəyi hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır və bu, regionda yeni gərginlik riskini artırır.

Bu əməliyyat, eyni zamanda, ABŞ-ın keçmiş müttəfiqlərinə satılan hərbi texnologiyaların sonradan düşmən qüvvələrin əlinə keçməsi vəziyyətində necə idarə olunacağına dair beynəlxalq siyasətdə yeni bir müzakirə mövzusu ortaya çıxarır. Vaşinqton və Təl-Əvivin birgə fəaliyyəti gələcəkdə oxşar ssenarilər üçün strateji bir presedent yarada bilər.