Alişandan Fermadan Gülüş Doğuran Paylaşım
Türkiyəli məşhur müğənni Alişan pərəstişkarlarını təəccübləndirən və eyni zamanda təbəssüm etdirən yeni bir paylaşım edib. O, minlərlə quşun yaşadığı geniş bir heyvandarlıq fermasında çəkdiyi videonu izləyiciləri ilə bölüşüb. Bu maraqlı addım sənətçinin sosial mediada yenidən geniş müzakirələrə səbəb olaraq diqqət mərkəzinə düşməsinə səbəb olub.
Sosial Şəbəkədə Geniş Reaksiyalar
Videoda "Bəli dostlar, arxamda altı min hindi var. Bundan sonra altı min quşla gəzəcəyəm, ayağınızı bərk tutun!" ifadələrini işlədən müğənni, altı minlik "ordu"ya sahib olduğunu vurğulayıb. Onun bu zarafatyana çıxışı qısa zamanda internetdə viral olub və saysız-hesabsız şərhlərin yazılmasına gətirib çıxarıb.
Bəzi sosial media istifadəçiləri ifaçını "Hindi generalı" adlandıraraq ona gülməli bənzətmələr ediblər. Ordu mövzusundakı bu cür təşbihlər onun fanatları arasında əyləncəli anlar yaradıb və xəbərin daha da yayılmasına kömək edib.
Oxucu Şərhləri
"Məqalədə Alişanın minlərlə quşla bağlı etdiyi paylaşım diqqət çəkib. Şərhi qeyd edən oxucunun da haqlı olaraq vurğuladığı kimi, "minlərlə" ifadəsinin dəqiq rəqəmlə təsdiqi və ya mənbəsinin göstərilməsi, əlbəttə ki, məlumatın etibarlılığını artırardı. Lakin, Alişanın bu cür zarafatyana və ya mübaliğəli ifadələr işlətməsi onu heç də inanılmaz etmir, əksinə bu, onun ünsiyyət tərzinin bir parçası ola bilər. Sosial media paylaşımlarında bu cür bəzən dəqiq olmayan ifadələrin yer alması qəribə deyil. Əsas məsələ, sənətçinin öz pərəstişkarları ilə hansı mövzuda ünsiyyət qurduğudur. Əgər bu, sadəcə bir zarafatdırsa, o zaman məlumatın dəqiqliyi ikinci planda qalır."
Bu kontekstdə, məşhur simaların sosial media fəaliyyətlərinin ictimai müzakirələrə təsirini daha yaxşı anlamaq üçün maraqlı bir nümunə olaraq 2016-cı ildə Braziliyada siyasi fəalların sosial mediadan istifadə etməklə kütləvi etiraz aksiyaları təşkil etmələri göstərilə bilər. Bu hal, sosial medianın sadəcə informasiya mübadiləsi deyil, həm də siyasi və sosial hərəkatların təşkilində əhəmiyyətli bir vasitə olduğunu bir daha sübut etmişdi.
Alişanın paylaşımının altında yatan məqamları araşdırarkən, bu cür fəaliyyətlərin məşhur simaların sosial-iqtisadi və ya siyasi mövzularda mövqe bildirməsinə necə təsir etdiyini də nəzərdən keçirmək lazımdır. Bəzən sadə görünən bir paylaşım, altında gizlənən daha mürəkkəb bir gündəmi, yaxud müəyyən bir fəaliyyətə diqqət çəkmək cəhdini ehtiva edə bilər. Bu cür fəaliyyətlərin kənd təsərrüfatı siyasəti, heyvan hüquqları və ya media ilə əlaqəli necə fərqli oxumalara yol aça biləcəyi barədə aparılan təhlillər, məsələnin tam mənzərəsini ortaya qoyar.
Müəllifin qeyd etdiyi "planlı və məqsədli kampaniya" sualı isə çox önəmlidir. Əgər Alişanın paylaşımı belə bir kampaniyanın bir hissəsi olsaydı, bu, həm hədəflənən auditoriyaya, həm də mesajın yayılma sürətinə və qəbul edilmə tərzinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilərdi. Belə bir senaridə, paylaşımın altında yatan məqsədlər daha aydın müəyyənləşər, ictimaiyyətin reaksiyası isə bu məqsədlərə nail olmaq üçün daha strateji şəkildə yönləndirilə bilərdi.
"6 minlik ordu" ifadəsi də qaranlıq qalır. Bu ifadənin mənası dəqiqləşdirilməlidir. Alişan bu ifadəni hansı kontekstdə işlədib? Bu, onun fanatlarının sayı ilə bağlı sadə bir ifadədir, yoxsa daha dərin bir məna ehtiva edir?
Bütün bunları nəzərə alaraq, belə bir sual ortaya çıxır: Məşhurların sosial media paylaşımlarının gələcəkdə ictimai rəyə və hətta siyasi proseslərə təsiri necə modelləşdirilə bilər və bu təsirlərə qarşı müdafiə mexanizmləri necə inkişaf etdirilə bilər?
Ancaq, bu hadisəni təkcə əyləncə xəbəri kimi görmək kifayət deyil. Alişan'ın minlərlə quşun olduğu fermanın görüntüsünü paylaşması, qida istehsalı, heyvan rifahı və kənd təsərrüfatının sosial əhəmiyyəti kimi daha geniş məsələlərlə bağlı suallar doğurur. Məsələn, bu paylaşım ətrafında yaranan müzakirələr, Türkiyədə heyvan hüquqları ilə bağlı ictimai rəyin necə formalaşdığını və bu sahədəki qanunvericiliyin və tətbiqinin kifayət qədər olub-olmadığını araşdırmaq üçün bir fürsət ola bilər. Başqa ölkələrdə bu cür təəssüratların necə qarşılandığını və nəticələrinin necə fərqləndiyini müqayisə etmək də mənalı olardı.
Bütün bunları nəzərə alaraq, Alişan'ın bu paylaşımının əslində nə dərəcədə planlaşdırılmış bir PR hərəkəti, nə dərəcədə təsadüfi bir anın sənədləşdirilməsi olduğunu soruşmaq yerinə düşər?
Özəlliklə, bu paylaşımın Türkiyənin sosial-siyasi mənzərəsinə, eləcə də məşhurların ictimai rəyə təsirinə necə təsir etdiyini araşdırmaq lazımdır. Məsələn, əvvəlki illərdə məşhurların sosial media vasitəsilə verdiyi mesajların cəmiyyətə necə təsir etdiyini göstərən araşdırmalar varmı? Digər ölkələrlə müqayisədə Türkiyədə məşhurların ictimai təsir gücü daha yüksək, yoxsa aşağıdır?
Alişanın paylaşımı sadəcə əyləncəli bir məzmunmu, yoxsa daha dərin bir mesajı ehtiva edirmi? Bəlkə də, paylaşımın arxasında iqtisadi, sosial və ya siyasi bir mesaj gizlənir? Bu paylaşımın, məsələn, kənd təsərrüfatı siyasəti, heyvan hüquqları və ya kütləvi informasiya vasitələrinin roluna dair fərqli oxumalara necə yol açdığını göstərən təhlillər faydalı olardı.
Sual: Əgər Alişanın bu paylaşımı daha planlı və məqsədli bir kampaniyanın bir hissəsi olsaydı, bunun nəticələri necə fərqli olardı?
Şərh Yaz