BMT ABŞ və Rusiyanı yeni sazişə çağırır

BMT-nin Baş Katibi Antonio Quterreşdən Yeni START Anlaşması ilə bağlı ciddi xəbərdarlıq

BMT ABŞ və Rusiyanı yeni - Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş strateji nüvə silahlarının məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan "Yeni START Anlaşmasının" bu gün başa çatmasının beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi bir vəziyyət yaratdığı barədə xəbərdarlıq edərək, tərəfləri yeni razılaşma əldə etməyə çağırıb.

BMT Baş katibinin sözçülüyü ofisi Quterreşin yazılı bəyanatını ictimaiyyətə təqdim edib.

Buna əsasən, Quterreş bildirib ki, Yeni START Anlaşmasının bu gecə yarısı etibarilə sona çatması beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün böhranlı bir anı xəbər verir. O əlavə edib: "Yarım əsrdən çox müddətdə ilk dəfədir ki, Rusiya və ABŞ-ın strateji nüvə silahlarına heç bir məhdudiyyət qoyulmadan bir dünyayla üz-üzəyik."

Baş katib vurğulayıb ki, bu iki dövlət qlobal nüvə silahları ehtiyatının böyük əksəriyyətinə malikdir. O, Soyuq Müharibə dövründə və ondan sonra bu hökumətlər arasında nüvə silahlarına nəzarətin faciələrin qarşısını almaqda mühüm rol oynadığını qeyd edib.

Quterreş sözügedən anlaşmanın minlərlə nüvə silahlarının azaldılmasına şərait yaratdığını, həmçinin ABŞ və Rusiya xalqı başda olmaqla, bütün xalqların təhlükəsizliyini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını vurğulayıb.

O qeyd edib ki, anlaşmanın bitməsi nüvə silahlarının istifadəsi riskinin son onilliklərin ən yüksək səviyyəsində olduğu bir dövrə təsadüf edir. Quterreş "Hər iki dövləti gecikmədən danışıqlar masasına qayıtmağa, riskləri azaldan və ümumi təhlükəsizliyimizi gücləndirən bir çərçivə üzərində razılığa gəlməyə çağırıram," ifadələrini işlədib.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi 5 fevralda müddəti başa çatacaq Yeni START Anlaşmasını uzatma cəhdinin ABŞ tərəfindən cavabsız qaldığını bəyan edərək, tərəflərin artıq öhdəliklərə bağlı qalmayacağını açıqlamışdı.

Bəyanatda deyilirdi: "Anlaşma tərəflərinin artıq razılaşma çərçivəsində heç bir öhdəliyə bağlı qalmadığı və növbəti addımlarını sərbəst şəkildə seçə biləcəkləri həqiqətindən çıxış edirik."

Yeni START Anlaşmasının mahiyyəti

Yeni Strateji Hücum Silahlarının Azaldılması və Məhdudlaşdırılması Müqaviləsi, ABŞ-ın Sovet Rusiyası ilə 1991-ci ildə və Rusiya Federasiyası ilə 1993-cü ildə imzaladığı Strateji Silahların Azaldılması Anlaşmalarının (START 1 və START 2) davamı olaraq 2010-cu ildə imzalanmışdı.

Vaşinqton ilə Moskva arasında qüvvədə olan son nüvə silahlarına dair razılaşma, uzunmənzilli nüvə başlıqlarına və raketlərə məhdudiyyətlər qoyur.

Rusiya ötən il müddəti başa çatan anlaşmanın öhdəliklərinə daha 1 il riayət edəcəyini bəyan etmişdi. Əlavə müddət də bu gün bitir.

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) məlumatlarına əsasən, 2025-ci il etibarilə Rusiya 5 min 459, ABŞ isə 5 min 177 nüvə başlığı ilə ən çox nüvə silahlarına malik iki ölkədir, Çinin nüvə başlığı sayının isə 600-dən bir qədər çox olduğu təxmin edilir.

Əlavə olaraq, bu xəbər vacib bir mövzudur. Oxuduğunuz üçün təşəkkür edirik!İndi rəy bildirin!

24 saat