Həkimdən: Böyrək Xəstəliyini Erkən Aşkar Etməyin 4 Sadə Yolu

Böyrək xəstəliklərinin sayı narahatedici sürətlə artır. "The Lancet" jurnalında dərc olunan son araşdırmada 1990-cı ildə 78 milyon olan böyrək xəstəliyi olan insanların sayının 2023-cü ildə 788 milyona çatdığı qeyd edilir. Xroniki böyrək xəstəliyi hazırda dünyada doqquzuncu əsas ölüm səbəbidir. Böyrəklərin sağlamlığını qorumaq həyati əhəmiyyət daşıyır və bəzi sadə testlər böyrək sağlamlığınız haqqında vacib məlumatlar verə bilər. Erkən diaqnoz müalicə imkanlarını və nəticələrini yaxşılaşdıra bilər. Gəlin böyrək funksiyası testlərinə nəzər yetirək.

Kreatinin qan testi və eGFR

Böyrəklərin əsas vəzifəsi qandan tullantıları süzməkdir. Onların bu işi nə dərəcədə yaxşı yerinə yetirdiyini qiymətləndirməyin ən asan yolu qan kreatinin testi və eGFR (hesablanmış qlomerulyar filtrasiya sürəti) vasitəsilədir. Həkimlər qeyd edirlər ki, "kreatinin təkbaşına sadəcə bir rəqəmdir. eGFR isə böyrəklərin nə qədər işlədiyini göstərir." eGFR sizin böyrək funksiyası faizini göstərir.

Sistatin C

Sistatin C bədəninizdəki hüceyrələr tərəfindən istehsal olunan bir proteindir. Böyrəklər yaxşı işləyəndə, qanınızdakı sistatin C səviyyəsi normal olur. Lakin Milli Böyrək Fondunun məlumatına görə, böyrəklər zədələndikdə sistatin C səviyyəsi yüksəlir. Həkimlər bildirir ki, "əgər idmanla məşğul olursunuzsa, əlavələr qəbul edirsinizsə, çox əzələ kütləniz varsa və ya kreatin istifadə edirsinizsə, kreatinin göstəricisi yanıltıcı ola bilər. Belə hallarda sistatin C sizin böyrək funksiyası haqqında daha dəqiq məlumat verə bilər."

Sidik dipstik testi

Böyrək funksiyası zəifləməyə başlamazdan əvvəl, bədəniniz bəzi əlamətlər verə bilər. Bu, sidiyə protein sızması kimi təzahür edə bilər. Sadə bir sidik dipstik testi bu cür sızmaları aşkar edə bilər. Milli Diabet və Həzm Sistemi və Böyrək Xəstəlikləri İnstitutunun məlumatına görə, bu test sürətli və asandır. Tibb işçisi kimyəvi olaraq işlənmiş kağız zolağını (dipstik) sidik nümunəsinə yerləşdirir. Əgər sidikdə albumin varsa, dipstik rəngini dəyişir.

Sidik protein-kreatinin nisbəti

Nefroloqların fikrincə, sidik protein-kreatinin nisbəti (SPKN) testi, böyrəkdən sidiyə nə qədər proteinin sızdığını yoxlayır. Orta səviyyədən yüksək nəticələr böyrək xəstəliyi ilə bağlı bir işarə ola bilər. Bu test sidik nümunəsi götürülərək və onun protein-kreatinin nisbəti analiz edilərək həyata keçirilir.

Nəticə

Bu testlərin nəticələri anormallıq göstərdikdə, dərhal həkimə müraciət etməlisiniz. Bu sadə qaydaya əməl edin: əgər sidik protein-kreatinin nisbəti yüksəkdirsə, kreatinin artırsa və ya dipstik testində qan aşkar olunursa, nefroloqa müraciət edin. Böyrək xəstəliklərinin erkən diaqnozu və müalicəsi mütləqdir. Unutmayın ki, "pəhriz, zərdəçal südü, detoks və evdə müalicələr bu hallarda işə yaramayacaq." Qeyd: Bu məqalədə verilən məlumatlar yalnız maarifləndirici məqsədlər üçündür və tibbi məsləhət kimi nəzərdə tutulmur. Hər hansı yeni dərman və ya müalicəyə başlamazdan, yaxud pəhrizinizi və ya əlavə rejiminizi dəyişməzdən əvvəl həmişə ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisi ilə məsləhətləşin.

24 saat