Hörmüz boğazında kölgə donanması üzür: Qlobal neft ticarəti böhranla üz-üzədir.

Hormuz Boğazında Təkcə "Kölgə Tankerləri" Hərəkətdədir: Qlobal Neft Ticarəti Çöküş Astanasında

Hörmüz boğazında kölgə donanması üzür - 28 fevral 2026-cı il tarixindən etibarən ABŞ, İsrail və İran arasında yaranmış gərgin münaqişə Hormuz Boğazının faktiki olaraq bağlanmasına səbəb olmuşdur. Bu vəziyyət qlobal neft ticarətini iflic edərək, dünya neft daşımaları üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən bu boğazda tankerlərin hərəkətini 90%-dən çox azaltmışdır.

Tanker hərəkətindəki bu ciddi azalma, İranın boğazdan keçən bütün gəmiləri, o cümlədən neft tankerlərini hədəf alacağı ilə bağlı səsləndirdiyi təhdidlərin birbaşa nəticəsidir. Beynəlxalq dənizçilik şirkətləri və sığorta təminatçıları yaranmış riskləri nəzərə alaraq, ya marşrutlarını dəyişdirməyə, ya da fəaliyyətlərini tamamilə dayandırmağa məcbur qalmışlar.

Bütün bunların nəticəsində, Hormuz Boğazı vasitəsilə neft nəqli demək olar ki, tamamilə dayandırılmışdır. Bu kritik vəziyyət dünya iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurmaqla yanaşı, qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün də böyük təhdid mənbəyidir. Neft qiymətlərində kəskin sıçrayışlar müşahidə olunur və təchizat zəncirlərinin pozulması riski getdikcə artır.

Lakin bu gərginlik fonunda belə, bəzi gəmilər hələ də boğazdan keçməyə cəsarət edirlər. Onlar "kölgə tankerləri" adı ilə tanınır – adətən sığortasız fəaliyyət göstərən, sahiblik strukturları qeyri-şəffaf olan və beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq məqsədilə istifadə edilən gəmilərdir.

Bu "kölgə tankerləri" yüksək risklərə rəğmən, böyük gəlirlər əldə etmək niyyəti ilə fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Onların bu cür fəaliyyəti regiondakı gərginliyi daha da artırır və dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları dərinləşdirir.

Mütəxəssislər Hormuz Boğazında yaranmış bu vəziyyətin qlobal neft bazarları üçün uzunmüddətli və ağır nəticələr doğuracağını proqnozlaşdırırlar. Bu hal həm neft istehsal edən, həm də istehlak edən ölkələr üçün ciddi çətinliklər yaradacaq.

Böhranın həlli istiqamətində beynəlxalq səylər davam etsə də, ABŞ, İsrail və İran arasındakı gərginliyin artması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Hormuz Boğazının yenidən açılması və normal fəaliyyətinin bərpası qlobal iqtisadi sabitlik üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.