Hörmüz boğazında vəziyyət kəskinləşir: ABŞ və İran müharibə ilə hədələyir

Hormuz Böhranı Zirvədə: Tramp və İran Müharibə Təhdidləri Səsləndirir

Hörmüz boğazında vəziyyət kəskinləşir ABŞ - Amerika Birləşmiş Ştatları və İran arasında Hormuz boğazı ətrafında yaranan gərginlik ən yüksək səviyyəyə çatıb. Tərəflərin bir-birinə qarşı səsləndirdiyi müharibə təhdidləri həm regionda, həm də beynəlxalq aləmdə ciddi narahatlıqlara səbəb olub. Bu böhran, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi baxımından qlobal miqyasda böyük əhəmiyyət daşıyır.

İran hərbi qüvvələri bəyan ediblər ki, əgər ABŞ onların enerji obyektlərini bombalayarsa, Hormuz boğazı tamamilə keçilməz olacaq. Dünyanın neft təchizatının əsas yollarından biri sayılan bu boğazın strateji əhəmiyyəti nəzərə alındıqda, bu bəyanat vəziyyəti daha da kəskinləşdirir. Tehran bununla öz suverenliyini və təhlükəsizliyini qorumağa hazır olduğunu göstərir.

ABŞ-ın sabiq prezidenti Donald Tramp da Hormuz boğazı ilə əlaqədar İrana ultimatum ünvanlayıb. Trampın sərt mövqeyi, Birləşmiş Ştatların regiondakı maraqlarını müdafiə etmək və İranın addımlarına cavab vermək niyyətini bir daha önə çəkir. Bu cür ultimatum, onsuz da kövrək olan regional sabitliyi daha da pozmaq potensialına malikdir.

Beynəlxalq ictimaiyyət də yaranmış vəziyyəti diqqətlə izləyir. NATO müttəfiqlərinin Hormuz boğazının təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə “birləşdiyi” qeyd olunur. Niderlandın Baş naziri Mark Rutte bu sahədə səylərin koordinasiya edildiyini bildirib. Bu hadisə böhranın regional çərçivədən çıxaraq qlobal miqyas aldığını nümayiş etdirir.

Hormuz boğazı, dünya neftinin təxminən üçdə birinin daşınmasında həyati rol oynayan strateji bir dəniz yoludur. Onun bağlanması qlobal iqtisadiyyata, xüsusilə də enerji bazarlarına ciddi zərbə vura bilər. Bu səbəbdən, beynəlxalq cəmiyyət gərginliyin azaldılması üçün diplomatik həll yollarının tapılmasına çağırış edir.

Analitiklər ABŞ və İran arasında birbaşa hərbi qarşıdurma riskinin yüksəldiyini vurğulayırlar. Hər iki tərəfin sərt bəyanatları və qarşılıqlı təhdidləri regionda genişmiqyaslı bir münaqişənin başlanması ehtimalını artırır. Vəziyyətin gələcək inkişafı isə diplomatik danışıqların nəticəsindən asılı olacaq.