İran-İsrail qarşıdurması Avropa neft şirkətlərinin mənfəətini ikiqat artırıb

İran-İsrail gərginliyi Avropa neft nəhənglərinin gəlirlərini ikiqat artırıb

Yaxın Şərqdə, xüsusilə İran ətrafında müşahidə olunan hərbi gərginlik dünya enerji bazarlarında əhəmiyyətli dəyişikliklərə yol açıb. Son hesabatlara əsasən, Avropanın aparıcı neft şirkətləri ilin birinci yarısında mənfəətlərini iki dəfə artıraraq tarixi rekordlara imza atıblar.

Neft qiymətlərinin bahalaşması fonunda şirkətlərin əldə etdiyi bu böyük gəlirlər beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi müzakirələrə səbəb olub. Ekspertlər bildirirlər ki, münaqişənin yaratdığı qeyri-müəyyənlik enerji resurslarının qiymətindəki dəyişkənliyi artırır və bu da birbaşa neft korporasiyalarının maraqlarına xidmət edir.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp da daxil olmaqla bir sıra siyasi fiqurlar enerji şirkətlərini mövcud vəziyyətdən sui-istifadə etməkdə və həddindən artıq qazanc əldə etməkdə günahlandırıblar. Tramp xüsusilə Exxon və Chevron kimi nəhənglərin İran böhranından yararlanaraq gəlirlərini süni şəkildə artırdıqlarını iddia edir.

Bu vəziyyət dünya bazarında yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır ki, bu da son nəticədə istehlakçıların büdcəsinə mənfi təsir göstərir. İqtisadçıların proqnozlarına görə, geosiyasi risklər aradan qalxmayana qədər neft şirkətlərinin yüksək mənfəət marjası ilə işləməyə davam edəcəyi gözlənilir.

Mövcud mənzərə enerji bazarında şəffaflıq və qiymət tənzimlənməsi ilə bağlı yeni suallar yaradır. Hökumətlər və beynəlxalq qurumlar artan enerji xərclərini nəzarətdə saxlamaq üçün müxtəlif iqtisadi tənzimləmə mexanizmlərinin tətbiqi üzərində işləyirlər.