İranın Hörmüz boğazında mina yerləşdirməsi yeni gərginliyə səbəb olub

Hürmüz Boğazında Yeni Gərginlik: İranın Dəniz Minaları Yerləşdirməsi Barədə İddialar

İranın Hörmüz boğazında mina yerləşdirməsi - ABŞ-ın Savaş Araşdırmaları İnstitutunun (ISW) son hesabatına əsasən, İranın strateji əhəmiyyətli Hürmüz boğazına ondan az dəniz minası yerləşdirdiyi iddia olunur. Bu xəbər regionda mövcud gərginliyi daha da yüksəldərək beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurub.

Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəb dənizi ilə əlaqələndirən Hürmüz boğazı, dünya neft ticarətinin əsas arteriyalarından biri sayılır. Gündəlik olaraq milyonlarla barel neft bu boğazdan keçir ki, bu da onu qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından həyati əhəmiyyətli bir nöqtəyə çevirir. İranın bu ərazidə atacağı hər hansı təxribat xarakterli addım dünya bazarlarında ciddi sarsıntılara yol aça bilər.

İran İslam Respublikasının rəsmiləri dəfələrlə bildiriblər ki, ABŞ və onun müttəfiqlərinə Hürmüz boğazından keçid hüququ verməyəcəklər, xüsusilə də Tehranın nüvə proqramı və ya digər məsələlərlə bağlı təzyiqlər güclənərsə. Bu kimi açıqlamalar regionda hərbi gərginliyin artması riskini yüksəldir.

Mövcud gərginliyə baxmayaraq, İranın Çinə neft ixracını davam etdirməsi də diqqət çəkir. Bu vəziyyət İranın iqtisadi maraqlarını müdafiə etməklə yanaşı, regiondakı geosiyasi mübarizələrdə mövqeyini möhkəmləndirmək cəhdlərini əks etdirir. Lakin dəniz minalarının yerləşdirilməsi kimi addımlar beynəlxalq dənizçilik üçün ciddi təhlükə kimi qiymətləndirilir.

ABŞ-ın sabiq prezidenti Donald Trampın İranın 28 dəniz minası daşıyan gəmisini məhv etməsi ilə bağlı əvvəlki iddiaları bu yeni hesabatla birbaşa əlaqəli olmasa da, regionda dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı keçmişdə də oxşar hadisələrin baş verdiyini göstərir. ISW-nin son məlumatı isə hazırkı vəziyyətin nə qədər kövrək olduğunu bir daha vurğulayır.

Beynəlxalq təşkilatlar və aparıcı dövlətlər İranı regionda sabitliyi pozan hərəkətlərdən uzaq durmağa çağırır. Hürmüz boğazında dənizçilik azadlığının təmin olunması qlobal iqtisadiyyat üçün prioritet əhəmiyyət kəsb edir və bu kimi təhdidlər ciddi diplomatik reaksiyalar tələb edir.