Humanitar Böhran Dərinləşir
Yüzlərlə Fələstinli, İsrailin ölümcül bombardmanları və məcburi köçkünlük kampaniyasının güclənməsi nəticəsində Qəzza şəhərindən qaçır. Sakinlər azsaylı əşyalarını pikaplara və eşşək arabalarına yükləyərək, ərazidən uzaqlaşmağa çalışırlar.
İsrail hərbçilərinin davamlı bombardmanından qaçan insanlar, mərkəzi Qəzza ərazisindəki Nuseyrat qaçqın düşərgəsinin qərbində, Deir əl-Bəlah yaxınlığında ağır şəraitdə çadırlardan ibarət müvəqqəti sığınacaqlar qurmağa başlayıblar. Onların əksəriyyəti evlərini bir neçə dəfə tərk etmək məcburiyyətində qalıblar.
Əlli yaşlı Məhəmməd Məruf çadırının qarşısında dayanıb deyib: "Biz küçələrə atılmışıq, nə deyə bilərəm? Sanki itlər kimi? Biz itlər kimi deyilik. İtlərə bizdən daha yaxşı davranırlar." Məruf və doqquz nəfərlik ailəsi artıq şimali Qəzza bölgəsindəki Beyt Lahiya qəsəbəsindən didərgin düşmüşdülər. "Evlərimiz yoxdur. Küçələrdəyik," deyə o əlavə edib.
Əslən Qəzza zolağının şimalındakı Beyt Hanun bölgəsindən olan Əhməd Səadə bildirib ki, Fələstinlilər aclıq, xəstəlik və sığınacaq çatışmazlığından əziyyət çəkirlər. Bu ayın əvvəlində Qəzza zolağında kütləvi aclığın təsdiqlənməsi vəziyyəti daha da gərginləşdirib. "Bir çox şeydən əziyyət çəkirik," deyən Səadə, "uşaqlarımız xəstədir," sözlərini dilə gətirib.
İsrail Ordusunun Hərbi Əməliyyatları
İsrail ordusu avqustun əvvəlindən bəri Qəzza şəhərini ələ keçirmək və orada yaşayan bir milyona yaxın Fələstinlini didərgin salmaq üçün gücləndirilmiş bombardman əməliyyatları həyata keçirir.
Cümə günü, İsrail ordusu Qəzza şəhərinin ərazinin ən böyük şəhər mərkəzi olduğunu bildirərək, "döyüş zonası" elan edib və hücumun ilkin mərhələsinə başladığını açıqlayıb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım üzrə Agentliyi (UNRWA) xəbərdarlıq edib ki, bu yeni əməliyyat bir milyon Fələstinlinin məcburi şəkildə Qəzza zolağının cənubundakı konsentrasiya zonalarına köçürülməsinə səbəb ola bilər.
Şənbə günü İsrail ordusunun Qəzzada həyata keçirdiyi hücumlarda ən azı 71 Fələstinli həlak olub. Bu ölənlərin 41-i Qəzza şəhərində qeydə alınıb; onların arasında didərgin düşənlərə xidmət edən çörək bişirmə mərkəzlərində növbə gözləyən 11 Fələstinli də var. Qəzza şəhərindəki yaşayış binalarından birinə edilən hücum nəticəsində daha 7 Fələstinli öldürülüb. Xilasedicilər dağıntılar altında sağ qalanları tapmaq və cəsədləri çıxarmaq üçün axtarış işləri aparırlar.
Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin (BQXK) prezidenti Mirjana Spolyaric Egger şənbə günü İsrailin kütləvi məcburi köçürmə planlarını sorğu-sual edib. Egger açıqlamasında bu planı "yalnız qeyri-mümkün deyil, həm də anlaşılmaz" adlandırıb və "indiki şəraitdə Qəzza şəhərindən kütləvi təxliyənin təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə aparılması qeyri-mümkündür," deyib.
Beynəlxalq Təşviş və Tənqidlər
İsrail ordusunun Qəzza şəhərini ələ keçirmə cəhdləri beynəlxalq qınaqla qarşılaşsa da, Baş nazir Binyamin Netanyahunun hökuməti hərbi əməliyyatları dayandırmaq barədə heç bir əlamət göstərmir.
İsrailin "Haaretz" qəzetinin köşə yazarı Gideon Levy bu hadisələrin Qəzza zolağına qarşı etnik təmizləməyə bərabər olduğunu söyləyib. Levy, "Plan, Qəzza sakinlərinin hamısını evlərindən qovmaq, sonra onları həmin konsentrasiya düşərgələrində kilidləmək və onlara iki seçim verməkdir: ya bu düşərgələrdə əbədi yaşamaq, ya da Qəzza zolağını tərk etmək," deyə qeyd edib.
İsrail hökumətinin siyasətini "hədsiz" adlandıran Levy əlavə edib ki, İsrail bu hücumları yalnız BMT-nin və ABŞ prezidenti Donald Trampın "bəsdir" deyərək təzyiq göstərməsi halında dayandıracaq.
ABŞ, 2023-cü ilin oktyabrında Qəzza zolağında müharibə başlayandan bəri İsrailə milyardlarla dollar dəyərində hərbi yardım göstərib. Vaşinqton həmçinin özünün əsas müttəfiqini BMT və digər beynəlxalq arenalarda hesabatlılıq çağırışlarından qoruyub. Fevral ayında ABŞ prezidenti Donald Tramp bütün Fələstinlilərin Qəzzadan çıxarılmasını təklif etmişdi ki, bu da insanlığa qarşı cinayət sayılan etnik təmizləməyə bərabər olardı.
Oxucu Şərhləri
Şərh Yaz