Koreya Yarımadası İki Soyuq Müharibənin Qovşağında: Sülh Təşəbbüsü Boşa Çıxdı

Koreya Yarımadası İki Soyuq Müharibənin Kəsişməsində: Sülh Cəhdinin Uğursuzluğu

1989-cu ildə Soyuq Müharibənin sona çatmasından 2020-ci illərin əvvəllərində Yeni Soyuq Müharibənin başlamasına qədərki zaman kəsiyində Koreya Yarımadası, sülhə əsaslanan beynəlxalq sistemin sonuncu və ən vacib sınaq meydanı kimi çıxış etmişdir.

Həmin dövrdə yarımada, sülh və sabitlik modelinin yaradılması üçün bir növ laboratoriya rolunu oynasa da, bu cəhdlər nəticəsiz qaldı. Beynəlxalq birliyin bütün səylərinə rəğmən, bölgədə davamlı sülhün təmin edilməsi mümkün olmadı.

Vaşinqton, Pekin və Moskva arasında yaranan “Böyük Strateji Üçbucaq” nüvəsizləşdirməni deyil, daha çox təsir dairələrini özünə prioritet seçdi. Bu cür yanaşma, yarımadada gərginliyi azaltmaq və sülhü təmin etmək məqsədilə atılan addımların qarşısını aldı.

Bunun nəticəsində, nüvə silahsızlaşdırılması hədəfi ikinci plana düşdü, əvəzində böyük dövlətlərin regional maraqları önə keçdi. Bu vəziyyət Koreya Yarımadasının mövcud status-kvosunun dəyişməz qalmasına və bölgədəki gərginliyin davam etməsinə gətirib çıxardı.

Bu tarixi mərhələ, beynəlxalq münasibətlərdə nüvəsizləşdirmənin əhəmiyyətini və böyük dövlətlərin geosiyasi maraqlarının necə toqquşduğunu bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu.