Super Bowl ABŞ iqtisadiyyatına oyun öncəsi təkan verir

Super Bowl: Amerikan Futbolunun İqtisadi Barometri

Super Bowl ABŞ iqtisadiyyatına oyun - Amerikan futbolunun ən böyük hadisəsi olan Super Bowl, bazar günü Kaliforniyanın Santa Klara şəhərindəki Levi’s Stadionunda "Seattle Seahawks" və "New England Patriots" komandalarının qarşılaşması ilə baş tutacaq.

Bu nəhəng idman hadisəsi hər iki şəhərdə azarkeşlərə enerji verəcək və bu il minlərlə insanı San Fransisko Körfəz Bölgəsinə göndərəcək. Səfər edə bilməyənlərin isə ABŞ daxilində yeməyə, içkiyə və oyuna baxış tədbirlərinə külli miqdarda pul xərcləyəcəyi gözlənilir.

Super Bowl tarixi ərzində ev sahibi şəhərlər üçün böyük iqtisadi səmərə mənbəyi olmuşdur. Körfəz Bölgəsi üçün bu hadisə, regional iqtisadiyyatı gücləndirən üç böyük idman şousu silsiləsinin bir hissəsidir.

Ev Sahibi Şəhərlərə İqtisadi Təsir

2024-cü ildə Körfəz Bölgəsi Ev Sahibi Komitəsi, regionda baş tutacaq 2025 NBA All-Star Oyununun, 2026 Super Bowl və FIFA Dünya Kubokunun iqtisadi təsirini proqnozlaşdıran bir hesabat hazırlatdı. Hesabatda yalnız bazar günü keçiriləcək oyunun Körfəz Bölgəsi üçün 370 milyon dollar ilə 630 milyon dollar arasında iqtisadi gəlir gətirəcəyi təxmin edilmişdi.

Keçən ilki Super Bowl Luiziananın Nyu Orlean şəhərində keçirildi. Ştat rəsmiləri bu tədbirin şəhərə 115 min ziyarətçi gətirdiyini və onların 658 milyon dollar xərclədiyini bildirdilər.

"Bank of America"nın qiymətləndirməsinə görə, istehlakçıların stadion yaxınlığında xərcləri 77 faiz artır. 2017-2025-ci illər arasında Super Bowl oyunlarından sonra xərcləmə modellərini analiz edən bir araşdırma, oyun günü stadionun ən yaxın poçt indeksində xərclərin kəskin artdığını, ən böyük artımın isə qida və parkinq xərclərində olduğunu aşkar etdi.

Lakin, oyunun ev sahibliyi etməsi şəhərlər üçün müəyyən xərclər də gətirir. Santa Klara vəziyyətində bu, proqnozlaşdırılan gəlirlə müqayisədə azdır. Keçən il, şəhərin bu hadisəyə ziyarətçi axını üçün personalın təlimi və digər logistik ehtiyaclar daxil olmaqla, 6.3 milyon dollar xərcləyəcəyi proqnozlaşdırılırdı. Lakin digər oyunlar bələdiyyələrə daha çox xərcə səbəb olmuşdur. 2019-cu ildə Atlanta Super Bowla ev sahibliyi edərkən, şəhərə təxminən 46 milyon dollara başa gəldi.

2023-cü ildə, Finiks xaricindəki Arizona ştatının Qlendeyl şəhərində keçirilən oyundan sonraki gün, Finiks Sky Harbor beynəlxalq hava limanı tarixində ən işlək gün oldu; hava limanından 200 mindən çox sərnişin keçdi. Bu hava limanı American Airlines üçün əsas mərkəzdir və "Southwest Airlines" ilə "Frontier" kimi büdcə aviaşirkətləri burada geniş fəaliyyət göstərir.

Bəzi şəhərlər böyük idman tədbirlərindən irimiqyaslı infrastruktur layihələrini başlatmaq üçün istifadə ediblər. 2004-cü ildə, Texasın Hyuston şəhərindəki Super Bowl öncəsi, şəhərin nəqliyyat orqanı olan METRO, oyundan cəmi bir ay əvvəl ilk yüngül relsli xəttini istifadəyə verdi. İndi sistemdəki üç xətdən biri olan bu xətt, Hyustonun mərkəzindən şəhərin futbol stadionuna qədər uzanır. Bu xətt işə salınmadan əvvəl, Hyuston ABŞ-da dəmir yolu sisteminə malik olmayan yeganə böyük metropol şəhər idi.

Lakin bütün infrastruktur layihələri öz bəhrəsini vermədi. Las Veqas, 2020 mövsümündə "Raiders" futbol komandasını Oklenddən alarkən, qonşu Paradayz qəsəbəsində "Allegiant Stadium"u inşa etdi. Bir il sonra, 2021-ci ildə, Las Veqas 2024-cü ildə Super Bowla ev sahibliyi etmək hüququnu qazandı. Stadion 1.9 milyard dollara başa gəldi. Təxminən 750 milyon dollar otel vergilərindən gəlsə də, qalan hissəsi yerli vergi ödəyicilərinin üzərinə düşdü.

Şimali Karolina Dövlət Universitetinin idman menecmenti professoru Maykl Edvards "Al Jazeera"ya verdiyi açıqlamada deyib: “İqtisadi faydalar nisbətən qısamüddətlidir, sadəcə müddətinə görə yox, həm də əhatə dairəsinə görə. Onlar müəyyən sənayelər və spesifik yerlərlə məhdudlaşır.” Edvards əlavə edib: “NFL (Milli Futbol Liqası) tez-tez Super Bowlu şəhərləri yeni stadionlara vergi ödəyicilərinin pulu ilə sərmayə qoymağa təşviq etmək üçün bir yem kimi istifadə edir. Çikaqo və Klivlend kimi yerlərdə bu dinamikanın şahidi oluruq, orada rəsmilər örtülü stadionlar tikməyi düşünürlər. Bu təzyiqin bir hissəsi demək olar ki, liqanın stimul kimi təqdim etdiyi Super Bowla ev sahibliyi etmə imkanından qaynaqlanır.”

Qida Xərcləri

Oyuna gedə bilməyənlər üçün belə, amerikalılar oyunu izləmək və ya evdə baxış tədbirləri keçirmək üçün barlara və restoranlara axın edərək pul xərcləyirlər. Son on ildə Super Bowl xərclərini izləyən Milli Pərakəndə Satış Federasiyası, amerikalıların bu böyük oyuna rekord məbləğdə 20.2 milyard dollar, yəni hər adambaşına 94.77 dollar xərcləyəcəyini gözləyir ki, bunun da 79 faizi qidaya sərf ediləcək.

İstehlakçıların 13.9 milyard dollar (hər adambaşına 74.55 dollar) xərclədiyi 2021-ci ildən bəri xərclər kəskin şəkildə artıb. Lakin bu, ABŞ-da COVID-19 karantinləri başlamazdan təxminən bir ay əvvəl, 2020-ci ildə Super Bowl zamanı qeydə alınan 17.2 milyard dollardan aşağı düşmüşdü.

Evdə Super Bowla baxış tədbiri təşkil edənlər üçün klassik oyun günü yeməklərini almaq keçən ildən daha baha başa gələcək. "Wells Fargo"nun hesablamalarına görə, 10 nəfərlik tədbirin təşkil edilməsi hər adambaşına təxminən 140 dollara başa gələcək ki, bu da keçən ilki 138 dollardan artıqdır. Futbol azarkeşlərinin əsas yeməyi olan toyuq qanadları büdcə üçün müsbət haldır; onların qiymətləri keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2.8 faiz aşağı düşüb. Kartof çipsinin qiymətləri sabit qalıb, lakin salsa kimi sousların qiyməti 1.7 faiz artıb.

Sağlamlıq üçün daha faydalı seçimlər də bahalaşır; tərəvəz boşqabı seçənlər üçün albalı pomidorları 2 faiz, kərəviz 2.6 faiz, brokkoli və gül kələmi isə hər ikisi 4 faiz artıb. Pivə qiymətləri də bir il əvvəlkindən 1.3 faiz yüksələrək artmaqdadır.

Reklamlarda Rekord Göstəricilər

Super Bowl NBC telekanalında yayımlanır və kanal bu böyük oyun üçün reklam xərclərində artım qeyd edir. NBC sentyabr ayında Super Bowl üçün bütün reklam yerlərini rekord qiymətə – 30 saniyəlik reklam üçün orta hesabla 10 milyon dollara satdı ki, bu da keçən il "Fox" kanalında yayımlanan oyunlar zamanı orta hesabla 8 milyon dollardan çoxdur.

NBC həmçinin fevral ayında baş tutan və Qış Olimpiya Oyunları da daxil olmaqla, reklam gəlirlərini artıran bir sıra idman tədbirlərindən faydalanır. Açılış mərasimi cümə günü keçiriləcək və fevralın 22-dək davam edəcək. NBC-nin ABŞ-da Olimpiya Oyunlarının eksklüziv yayım hüquqları var.

NBCUniversal-ın qlobal reklam və tərəfdaşlıqlar üzrə sədri Mark Marşall açıqlamasında deyib: “Olimpiya hərəkatının dirçəlişi, tariximizdəki ən güclü idman satışımız, Super Bowl LX-nın erkən satışı və NBA-nın möhtəşəm qayıdışı ilə NBCUniversal özünü idman sahəsində güc mərkəzi kimi möhkəmləndirdi və brendlər bunu nəzərə alıblar.” Oyunların sonuncu dəfə eyni ildə, 2024-cü ildə baş tutduğu zaman, bu iki tədbir xətti televiziya tarixinın ən çox izlənilən hadisələri olmuşdu.

Uoll-Stritdə, NBC-də yayımlanması gözlənilən idman tədbirləri ana şirkət "Comcast"ın səhm qiymətlərini son beş gündə 4 faizdən çox artırıb.

Qeyd edək ki, bu xəbər vacib bir mövzudur. Bizi izləməyə davam edin.İndi rəy bildirin!

24 saat