Trampın İranın neft adasına hücum hədəsi: Dünya bazarları üçün fəlakətə yol aça bilərmi?

Trampın İranın Neft Adasına Hücum Təhdidi: Qlobal Bazarlar Üçün Fəlakət?

Keçmiş ABŞ prezidenti Donald Trampın İranın strateji əhəmiyyətli Xarq adasına yeni hücumlar planlaşdırması ilə bağlı yayılan xəbərlər dünya miqyasında ciddi narahatlıqlara səbəb olub. İranın əsas neft ixracat mərkəzi sayılan bu adanın hədəfə alınması qlobal iqtisadiyyatda və neft bazarlarında böyük sarsıntılar yarada bilər.

Almaniyanın nüfuzlu "Frankfurter Rundschau" qəzetinin verdiyi məlumata əsasən, Trampın Xarq adasına mümkün hücumu neft qiymətlərini uzun illər boyu dağıda bilər. Belə bir hərbi müdaxilə dünya neft təchizatında kəskin azalmalarla nəticələnə, enerji bazarlarında isə uzunmüddətli qeyri-sabitliyə yol aça bilər.

Vəziyyəti daha da kəskinləşdirən əsas amil İsrailin regionda "vəhşi kart" rolunda çıxış etməsidir. Bölgədə onsuz da yüksək olan gərginlik fonunda İsrailin hər hansı bir müdaxiləsi və ya cavabı münaqişəni daha geniş regional qarşıdurmaya çevirmək təhlükəsi yaradır.

Trampın bu təhdidi, onun İranla nüvə sazişinə qarşı çıxması və Tehran rejiminə qarşı sərt mövqeyi ilə tamamilə üst-üstə düşür. Keçmiş prezident dəfələrlə İranın neft gəlirlərini məhdudlaşdıraraq ölkəni zəiflətməyə cəhd edib və bu addım onun əvvəlki siyasətinin davamı kimi qəbul edilir.

Eyni zamanda, Avropa İttifaqı nazirləri bölgədəki dəniz missiyasının genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə edirlər. Bu təşəbbüs, Hörmüz boğazında və ətraf dəniz sularında təhlükəsizliyi təmin etmək, həmçinin gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıya bilər.

İranın daxilində isə media nəzarət orqanları yayımçılara qarşı təhdidlər irəli sürür ki, bu da ölkədəki daxili vəziyyətin gərginliyindən xəbər verir. Xarici təhdidlərin artması fonunda Tehran rejimi daxili nəzarəti daha da sərtləşdirməyə çalışır.

Ümumilikdə, Trampın Xarq adasına hücumla bağlı səsləndirdiyi bəyanatlar Yaxın Şərqdə onsuz da kövrək olan sülhü təhdid edir və dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi fəsadlar vəd edir. Beynəlxalq ictimaiyyət gərginliyi azaltmaq məqsədilə diplomatik həll yolları tapmağa çalışır.