Vaşinqtonun daimi narahatlığı: Anti-Amerika oxu sadəcə bir illüziyadır

“Anti-Amerika Oxu” Əfsanəsi: Vaşinqtonun Davamlı Qorxuları

Vaşinqtonun daimi narahatlığı Anti-Amerika oxu - Vaşinqtonun xarici siyasət çevrələri müəyyən aralıqlarla özlərinin “qorxulu nağıllarını” yenidən gündəmə gətirirlər. Bu nağıllar, Amerika liderliyindəki qlobal nizamı pozmağa çalışan, böyük və koordinasiyalı rəqiblər koalisiyası haqqındadır. Əslində, bu, ABŞ-ın xarici siyasət qurumlarının tez-tez qarşılaşdığı bir xəyaldır.

Hazırda düşüncə mərkəzlərini və köşə yazarlarının səhifələrini bürüyən əsas xəyal, “anti-Amerika oxu” adlanan anlayışdır. İddialara görə, bu ox Rusiya, Çin, İran və Şimali Koreyanın birləşərək, vahid bir cəbhə şəklində ABŞ-ın maraqlarına qarşı çıxmasını nəzərdə tutur.

Lakin mütəxəssislərin əksəriyyəti bu “ox”un mövcudluğunu bir əfsanə hesab edir. Bu ölkələr arasında müəyyən əməkdaşlıq olsa da, hər birinin öz milli maraqları, fərqli ideologiyaları və beynəlxalq arenada müxtəlif gündəmləri mövcuddur. Onların addımları nadir hallarda tamamilə koordinasiyalı və ya vahid bir anti-Amerika strategiyasının nəticəsi kimi ortaya çıxır.

Rusiya və Çin Qərbə qarşı bəzi sahələrdə yaxınlaşsalar da, onların uzunmüddətli strateji maraqları və regional ambisiyaları tez-tez ziddiyyət təşkil edir. İranın Yaxın Şərqdəki, Şimali Koreyanın isə Koreya yarımadasındakı məqsədləri bu iddia edilən “ox”un digər üzvlərinin prioritetlərindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.

Belə bir “anti-Amerika oxu” ideyası, Vaşinqton üçün daxili siyasi məqsədlərə xidmət edə bilər. Bu, xarici siyasət büdcələrini əsaslandırmaq, müəyyən hərbi xərcləri qanuniləşdirmək və ya rəqiblərin hərəkətlərini sadə bir “bizə qarşı” hekayəsinə uyğunlaşdırmaq üçün əlverişli bir bəhanə rolunu oynayır.

Əslində, bu ölkələrin hər birinin ABŞ-ın qlobal hegemonluğuna qarşı çıxmaq üçün özünəməxsus səbəbləri və motivasiyaları mövcuddur. Lakin bu, onların bir-biri ilə dərin strateji əlaqələrə malik olaraq, vahid bir komanda kimi fəaliyyət göstərən bir “ox” təşkil etməsi anlamına gəlmir.

Nəticə etibarilə, “anti-Amerika oxu” daha çox Vaşinqtonun xarici siyasət qurumlarının öz daxili narahatlıqlarını və rəqiblərin mürəkkəb dinamikasını sadələşdirmək cəhdindən qaynaqlanan bir əfsanədir. Həqiqət isə daha mürəkkəb və çoxşaxəlidir.