Vens-Əliyev görüşü: Gündəmdə insan hüquqları

ABŞ vitse-prezidentinin Cənubi Qafqaz səfərinin gündəliyi

Vens-Əliyev görüşü Gündəmdə insan hüquqları - Bu ay ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Vensin Azərbaycan və Ermənistana rəsmi səfəri planlaşdırılır. Səfərin dəqiq tarixləri hələ açıqlanmasa da, bu barədə ilk məlumatı yanvarın 24-də ABŞ prezidenti Donald Tramp verib.

Prezident Trampın sözlərinə görə, səfərin əsas məqsədi Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh gündəliyini və “Tramp marşrutu” adlanan layihəni müzakirə etməkdir. Gündəliyə, həmçinin Azərbaycana silah satışı ilə bağlı sazişlərin imzalanması da daxildir. Bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti vəzifəsini daşıyan şəxsin regiona səfəri çərçivəsində atılacaq addımlardan biridir.

Səfər fonunda insan hüquqları ilə bağlı gözləntilər

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) həbsdə olan sədri Əli Kərimli isə səfər zamanı ölkədəki insan hüquqları vəziyyətinin də müzakirə olunacağına ümid etdiyini bildirib. O, həbsxanadan ünvanladığı müraciətində qeyd edib ki, hazırda Azərbaycanda 340 nəfərə yaxın ictimai-siyasi fəal siyasi baxışlarına görə həbsdədir.

“Rejim ölkədə azad mətbuatın, vətəndaş cəmiyyətinin və müxalifətin məhv edilməsinə çalışır. Ona görə də, belə bir vaxta düşən səfər zamanı çox ümid edirəm ki, Vens İlham Əliyevlə görüşündə Azərbaycanda insan hüquqları və azadlıqlarının hazırkı durumunu, demokratik institutların vəziyyətini və ümumiyyətlə, ölkədə demokratik açılım mövzularını da müzakirə edəcək”, - deyə Kərimli vurğulayıb.

Analitik rəyi: Demokratiya mövzusu qapalı qapılar arxasında qalacaq

III Respublika Platformasının qurucu üzvü, siyasi şərhçi Elman Fəttah isə “Toplum TV”-yə açıqlamasında bildirib ki, Vens-Əliyev görüşündə Azərbaycanda demokratiya və insan hüquqları məsələləri müzakirə edilsə belə, bu barədə rəsmi mətbuat üçün açıqlamada məlumat verilməsi ehtimalı çox azdır.

“Vensin səfəri sülh prosesini möhkəmləndirmək və regionda ABŞ-nin marağına uyğun daha geniş əməkdaşlıqları təmin etmək məqsədi güdür. İnsan hüquqları kimi mövzular isə daha çox qapalı görüşlərdə, danışıqlarda alət kimi istifadə edilir”, - deyə o qeyd edib.

Tramp administrasiyasının xarici siyasət prioriteti: Maraqlar, yoxsa dəyərlər?

Ümumiyyətlə, Tramp administrasiyasının xarici siyasət gündəliyində insan hüquqları və demokratiya prioritet hesab olunmur. Ötən ilin mayında Tramp Riyadda etdiyi çıxışında ABŞ-nin onun rəhbərliyi altında başqa ölkələrin daxili işlərinə qarışmayacağını bəyan etmişdi.

“Biz başqalarına mühazirə oxumaq üçün burada deyilik. Başqalarına necə yaşamalı, nə etməli, kim olmalı və ya necə ibadət etməli olduqlarını demək üçün bura gəlməmişik. Əksinə, biz burada hamımız üçün daha yaxşı bir gələcəyi təmin etmək məqsədilə ortaq maraqlar və dəyərlər əsasında qurulan tərəfdaşlıq təklif etmək üçün buradayıq”, - deyə o bildirmişdi.

Buna baxmayaraq, prezidentlik səlahiyyətlərinə başladığı bir il ərzində Tramp administrasiyası Belarus və Venesuelada siyasi məhbus kimi tanınan şəxslərin azadlığa buraxılmasına nail olub. Belə ki, prezident Aleksandr Lukaşenkonun rəhbərlik etdiyi Belarus hakimiyyəti ötən il ABŞ ilə danışıqlardan sonra 200-ə yaxın siyasi məhbusu azad edib, bunun müqabilində Vaşinqton bəzi iqtisadi sanksiyaları ləğv edib. Venesuelada isə prezident Nikolas Maduronun ABŞ hərbçiləri tərəfindən həbs olunmasından sonra 344 siyasi məhbus azadlığa çıxıb. Tramp hər iki hadisəni öz administrasiyasının uğuru kimi təqdim edib.

“Realpolitik” yanaşması və Azərbaycanın strateji əhəmiyyəti

Elman Fəttah hesab edir ki, Tramp administrasiyasının müxtəlif ölkələrə fərqli yanaşması onun “dəyərlərdən çox maraqlara yönəlik, “realpolitik” siyasət yürütməsi” ilə bağlıdır. Onun fikrincə, ABŞ-nin hər ölkəyə münasibətdə təsir rıçaqları və prioritetləri fərqlidir: sanksiyalar, enerji, təhlükəsizlik, regional balans və miqrasiya kimi amillər rol oynayır. “Venesuelada ABŞ-nin təzyiqi ilə siyasi məhbusların buraxılması göstərir ki, bu məsələ ABŞ üçün prioritet yox, danışıqlarda vasitə kimi istifadə edilir”, - deyə şərhçi qeyd edib. O əlavə edib ki, hazırda Tramp administrasiyasının diqqət mərkəzində İran məsələsi dayandığı üçün Vaşinqtonun qonşu Azərbaycanın siyasi dəstəyinə ehtiyacı var və bu amil Vensin səfərində insan hüquqları mövzusunun müzakirə ehtimalını azaldır.

III Respublika Platformasının digər qurucu üzvü, siyasi şərhçi Araz Əliyev də “Toplum TV”-yə bildirib ki, Azərbaycan hakimiyyətinin ABŞ ilə münasibətləri yaxşı səviyyədə saxlamaq üçün müxtəlif “alver predmetləri” mövcuddur. “Bu siyahıda biz ön sırada “Tramp marşrutu” və Ermənistanla sülh prosesinin olduğunu görə bilərik. Daha sonra enerji məsələləri var... İlham Əliyevin bu yaxınlarda elanını verdiyi “ikinci neft bumu” da Tramp administrasiyasının regiona diqqətini cəlb etmək üçün ortaya atıla bilər. Azərbaycan həm də Qərbi Orta Asiya bazarı ilə birləşdirəcək yolun üzərində yerləşdiyinə görə Trampa maraqlıdır. Yalnız bu məsələlərdən sonra geriyə insan hüquqları və demokratiya mövzusu qalır”, - deyə o, yekunlaşdırıb.

Mənbəyə görə, bu xəbər vacib bir mövzudur. Oxuduğunuz üçün təşəkkür edirik!İndi rəy bildirin!

24 saat