Vulcan Centaur ABŞ ordusunun yeni izləmə peyklərini buraxdı

ABŞ Hərbi Qüvvələri üçün Peyklərin Uğurlu Buraxılışı

kosmik müşahidə peykləri - Vulcan Centaur ABŞ ordusunun yeni - Cümə axşamı, fevralın 12-də səhər tezdən Vulcan Centaur raketi ABŞ hərbi qüvvələri üçün iki kosmik müşahidə peykini orbitə çıxarıb. Buraxılış Florida ştatındakı Kanaveral burnu Kosmik Qüvvələr Stansiyasından Şərq vaxtı ilə səhər saat 4:22-də (GMT ilə 09:22) baş tutub. Bu missiya ABŞ Kosmik Qüvvələri (USSF) üçün həyata keçirilən USSF-87 adlanır.

Geostasionar Orbitdə “Məhəllə Gözətçisi”: GSSAP Proqramı

USSF-87 missiyasının əsas faydalı yükü ABŞ-nin kəşfiyyat sistemi olan Geostasionar Məkanda Vəziyyətdən Xəbərdarlıq Proqramı (GSSAP) üçün nəzərdə tutulmuş iki peykdir. İndiyədək altı GSSAP kosmik aparatı orbitə çıxarılıb: 2014-cü ilin iyulunda, 2016-cı ilin avqustunda və 2022-ci ilin yanvarında həyata keçirilən buraxılışların hərəsində iki peyk olmaqla. Northrop Grumman tərəfindən istehsal edilən bu peyklər Yerdən xeyli hündürlükdə fəaliyyət göstərərək geostasionar orbitdəki (GEO) fəaliyyətlərə yaxından nəzarət edir.

Geostasionar orbit Yerdən 35,785 kilometr (22,236 mil) yüksəklikdə yerləşir. Bu hündürlükdə orbital sürət planetimizin fırlanma sürətinə bərabər olduğundan, peyklər müəyyən bir quru və ya dəniz sahəsi üzərində davamlı olaraq “asma” vəziyyətdə qala bilir. Bu səbəbdən GEO hava proqnozu, kəşfiyyat və rabitə peykləri üçün məşhur bir məkandır.

Kosmosda Təhlükəsizliyin Artırılması və Strateji Əhəmiyyət

ABŞ Kosmik Qüvvələri rəsmiləri bazar ertəsi (10 fevral) USSF-87 missiyası ilə bağlı verdikləri açıqlamada bildiriblər ki, GSSAP peykləri “yüksək performanslı, xüsusi təyinatlı Kosmik Müşahidə Şəbəkəsi sensoru kimi fəaliyyət göstərir”. Onlar geostasionar orbitdə “məhəllə gözətçisi” xidməti göstərərək, bu orbitdə fəaliyyət göstərən bütün kosmik ölkələr üçün uçuş təhlükəsizliyini artırır.

Açıqlamada həmçinin qeyd olunur ki, peyklərin mövqeyi və fəaliyyətləri haqqında daha yaxşı məlumat əldə etmək, getdikcə daha sıxlaşan GEO-da başqa bir obyektin yaxınlaşması və ya təhlükəli vəziyyət yaratması halında USSF operatorlarının digərlərinə xəbərdarlıq etmə qabiliyyətini kəskin şəkildə sürətləndirir. GSSAP-dan əldə edilən məlumatlar, peyklərin toqquşmasının qarşısının alınması da daxil olmaqla, kosmosda uçuş təhlükəsizliyini təmin etməyə kömək edəcək.

USSF-87 missiyası ilə orbitə həmçinin orbital manevrlərin dəqiqliyini artırmaq və ABŞ-nin GEO-dakı aktivlərinin dayanıqlılığını gücləndirmək kimi funksiyaları yerinə yetirəcək bəzi tədqiqat və inkişaf faydalı yükləri də göndərilib.

Vulcan Centaur Raketinin Dördüncü Missiyası və Gələcək Perspektivləri

USSF-87 missiyası, ULA şirkətinin etibarlı Atlas V raketini əvəz etmək üçün hazırladığı 61 metr (202 fut) hündürlüyündəki Vulcan Centaur raketi üçün dördüncü uçuşdur. Bu raket ilk dəfə 2024-cü ilin yanvarında Astrobotic şirkətinin “Peregrine” Ay eniş aparatını kosmosa göndərmişdi. Həmin buraxılış uğurlu olsa da, “Peregrine” aparatı qısa müddət sonra nasazlıqla üzləşərək Yerə çırpılmışdı.

Vulcan Centaur sonradan 2024-cü ilin oktyabrında və 2025-ci ilin avqustunda yenidən uçuşlar həyata keçirib. Avqust ayındakı buraxılış raketin ilk milli təhlükəsizlik missiyası idi və bu zaman Kosmik Qüvvələr üçün eksperimental naviqasiya peyki uğurla GEO-ya çatdırılmışdı. Bu missiyada VC4S kimi tanınan, dörd bərk yanacaq gücləndiricisi ilə təchiz edilmiş ən güclü variantdan istifadə edilmişdi. USSF-87 missiyası da eyni konfiqurasiyadan istifadə edir.

Bu uğurdan sonra ABŞ Kosmik Qüvvələri Vulcan Centaur raketini bugünkü kimi milli təhlükəsizlik missiyaları üçün sertifikatlaşdırdı. Beləliklə, SpaceX-dən sonra ULA hərbi və kəşfiyyat peyklərini buraxmaq üçün sertifikatlaşdırılmış ikinci şirkət oldu. ULA-nın məlumatına görə, Vulcan Centaur raketi artıq ABŞ Kosmik Qüvvələri adından iyirmidən çox milli təhlükəsizlik missiyasını həyata keçirmək üçün seçilib. Raket həm Kanaveral burnundan, həm də Kaliforniyadakı Vandenberq Kosmik Qüvvələr Bazasından buraxıla bilər.

24 saat