Xameneinin ölümündən sonra İranda kütləvi etirazlar

İran etirazları ölkənin bir çox şəhərində

Hamaney öldürüldü İran küçələri ABŞ-İsrail - Xameneinin ölümündən sonra İranda kütləvi - İran mediasının məlumatına görə, ölkənin müxtəlif şəhərlərində xalq küçələrə çıxaraq genişmiqyaslı İran etirazları keçirib. Tehranın İnqilab Meydanında toplaşan çoxsaylı insan əllərində İran bayraqları və Ayetullah Əli Xameneyinin posterləri ilə ABŞ və İsrail əleyhinə şüarlar səsləndirib.

ABŞ və İsrailə qarşı lənətlər Kumda

Kum şəhərində, Həzrəti Məsumə Türbəsində bir araya gələn yüzlərlə şəxs ABŞ və İsraili lənətləyib. Bu kimi İran etirazları paytaxtdan kənarda da geniş yayılıb.

İmam Rza Türbəsinə qara bayraq çəkildi

Digər tərəfdən, Məşhəd şəhərindəki İmam Rza Türbəsinin günbəzinə qara bayraq sancılıb. Bölgəyə gələn iranlılar Ayetullah Əli Xameneyinin ölümü səbəbilə göz yaşları töküb. Ölkənin bir çox şəhərində anım və pisləmə tədbirləri keçirilir.

İraqda da etirazlar baş qaldırdı

İraqın paytaxtı Bağdadda bir qrup nümayişçi, İranın dini lideri Ayetullah Əli Xameneyinin öldürülməsini etiraz etmək məqsədilə ABŞ Səfirliyinin yerləşdiyi Yaşıl Bölgənin qarşısında toplaşıb. Bu hadisə İran etirazlarının coğrafi əhatə dairəsini genişləndirdi.

Etirazçılar ABŞ əleyhinə şüarlar səsləndirərək nəqliyyat üçün bağlanmış Yaşıl Bölgəyə daxil olmağa cəhd ediblər.

Hadisə necə baş vermişdi?

İran dövlət televiziyası, İran lideri Ayetullah Əli Xameneyinin dünən ABŞ-İsrail tərəfindən həyata keçirilən hücumda həyatını itirdiyini bildirmişdi.

Ayetullah Əli Xameneyi kimdir?

Ayetullah Əli Xameneyi 19 aprel 1939-cu ildə Məşhəd şəhərində anadan olub. Məşhəd və Kum şəhərlərində dini elmlər üzrə təhsil alan Xameneyi, 1962-ci ildə Kumda Ayetullah Xomeyninin Şaha qarşı başlatdığı hərəkata qoşulub. Müxtəlif vaxtlarda həbs edilib və sürgünə göndərilib.

1978-ci ildə İslam Respublikası Partiyasının təsisçilərindən biri olan Xameneyi, inqilabdan sonra 1979-cu ilin iyul ayında İran İslam Respublikasının müdafiə nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilib.

1979-cu il noyabrın 24-də İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun sədri təyin edilməklə yanaşı, elə həmin il Tehran cümə namazı imamı vəzifəsinə də gətirilib. 1980-ci ildə İmam Xomeyni tərəfindən İran Ali Müdafiə Şurasına nümayəndə təyin edilib. Həmin il İran Məclisinə Tehran millət vəkili seçilib.

1981-ci il iyunun 27-də Tehranın Əbuzər məscidində Xalq Mücahidləri qrupunun təşkil etdiyi iddia edilən bombalı hücumda ağır yaralanıb. 1981-ci ilin oktyabrında keçirilən seçkilərdə inqilabdan sonra ölkənin 3-cü Prezidenti seçilib. 1985-ci ildə Prezident seçkilərində qalib gələrək ikinci dəfə bu vəzifəyə yiyələnib.

Xomeyninin vəfatından sonra Xameneyi, ölkə liderini seçmək və nəzarət etməklə vəzifələndirilən Ekspertlər Şurası tərəfindən Haşimi Rəfsəncaninin dəstəyi ilə 1989-cu ildə ölkənin ən yüksək vəzifəsi olan Lider (Rəhbər) seçilib.

İdarəçiliyi dövründə Qərb əleyhdarlığı ilə ön plana çıxan Xameneyi, Rusiya və Çin ilə yaxşı əlaqələr qurmağa səy göstərib.

İranda seçki yolu ilə hakimiyyətə gələn Prezidentin səlahiyyətləri məhdud olsa da, Ayetullah Əli Xameneyinin təmsil etdiyi liderlik mövqeyi, bütün dövlət orqanlarından üstün idi və malik olduğu konstitusiya səlahiyyətləri ilə daxili və xarici siyasət məsələlərində son sözü deyən şəxs olub.

Prezident də daxil olmaqla, bütün dövlət orqanları üzərində hakimiyyətə malik olan Rəhbər, İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı olaraq daxili təhlükəsizlik və xarici siyasət məsələlərində də həlledici rol oynamışdır.

Xüsusilə son illərdə idarəetmə problemləri və iqtisadi çətinliklərdən yaranan küçə etirazlarında Ayetullah Əli Xameneyi idarəçilik əleyhinə nümayişçilərin hədəfinə çevrilmişdi.

24 saat