ABŞ-ın Qrenlandiya təklifi üzə çıxdı: Adambaşına 1 milyon dollar və 60% şərt

ABŞ Prezidenti Trampın Grönland üçün Milyon Dollarlıq Təklifi

ABŞ-ın Qrenlandiya təklifi üzə çıxdı - ABŞ Prezidenti Donald Trampın Grönland məsələsindəki israrı bu dəfə daha təsirli bir mərhələyə qədəm qoyub. Britaniya mətbuatının yaydığı məlumata görə, Tramp Grönland əhalisinə ABŞ-a qoşulduqları təqdirdə hər adambaşına 1 milyon dollar təklif etməyi nəzərdən keçirir.

57 Min Grönland Sakininə Şərti Təklif

“Daily Mail” qəzetinin xəbərinə əsasən, Trampın Grönland sakinlərə ediləcək bu astronomik təklifi, adanın ABŞ-a qoşulması ilə bağlı keçiriləcək referendumda ən azı yüzdə 60 “bəli” səsinin çıxması şərtinə bağlamağı planlaşdırır. Əhalisi təxminən 57 min nəfər olan Grönlandda bu şərt təmin edildiyi halda, Vaşinqtonun xəzinəsindən təxminən 56.4 milyard dollar vəsait çıxması tələb olunacaq.

Hərbi Güc Əvəzinə Xalqı İnandırma Cəhdləri

ABŞ Prezidenti, NATO-nun Baş Katibi Mark Rutte ilə görüşdən sonra verdiyi açıqlamada, Grönland məsələsi ilə bağlı “gələcəkdəki bir razılaşmanın çərçivəsi üzərində razılaşdıqlarını” söyləyib. Tramp Arktikadakı bu strateji adanın Amerika təhlükəsizliyi üçün “həyati” əhəmiyyətə malik olduğunu müdafiə edərkən, hərbi güc tətbiq etmə seçimini tamamilə istisna etdiyini və bunun əvəzinə Grönland xalqını inandırmağa diqqətini cəmlədiyini bildirib. Xəbərdə vurğulanıb ki, Tramp Grönlandın Danimarkadan ayrılaraq ABŞ-a qoşulmasını təmin etməyi hədəfləyir və bu səbəbdən “cəlbedici bir maddi təklif” üzərində dayanır.

“İlhaq Xəyalları Sona Çatmalıdır”

Lakin Danimarka tərəfi bu ehtimala sərt reaksiya verib. Danimarkanın Xarici İşlər Naziri Lars Lokke Rasmussen, ABŞ-ın Grönlanda sahib olmasının “qırmızı xətt” olduğunu bildirərək, “ABŞ-ın Grönlandı alması söz mövzusu deyil” deyib. Grönland Baş Naziri Jens-Frederik Nielsen də “Yetər artıq. İlhaq xəyalları sona çatmalıdır” sözləri ilə öz etirazını ifadə edib.

Danimarkanın Təklifi Daha Sərfəlidir

Mütəxəssislər Trampın planının qeyri-adi səslənsə də, ABŞ-ın illik 800 milyard dollara yaxın müdafiə xərcləri ilə müqayisədə xərcinin nisbətən aşağı olduğuna diqqət çəkirlər. Bununla yanaşı, Grönlandlılar Danimarkadan aldıqları uzunmüddətli maliyyə dəstəklərinin daha sərfəli olduğunu və ABŞ tərzi, sosial dövlətin məhdud olduğu bir iqtisadi sistemə keçməkdən narahat olduqlarını bildirirlər.

NYT: Cənubi Kipr Rum Hökumətindəki İngilis Bazaları Kimi

Bununla belə, NATO-nun baş katibi Rutte, Grönland məsələsi ilə bağlı ABŞ rəsmiləri ilə “qapalı qapılar arxasında” həll yolları axtarışında olduğunu bildirib. ABŞ mətbuatı Danimarkanın Grönlanddakı bəzi kiçik bölgələri ABŞ-a hərbi baza qurulması üçün təhvil verilməsini nəzərdə tutan ssenarilərin də müzakirə edildiyini yazıb. “New York Times” bu modelin Grönlandda Cənubi Kipr Rum Hökumətindəki İngilis bazalarına bənzədildiyini vurğulayıb.

“Sonsuz Bir Razılaşma” və ABŞ Bazarlarında Yüksəliş

Tramp isə bu prosesi “sonsuz bir razılaşma” olaraq xarakterizə edib. ABŞ Prezidenti, “Bu razılaşmanın bir vaxt məhdudiyyəti yoxdur. Bu, sonsuza qədər davam edəcək bir razılaşmadır” ifadələrini işlədib. Truth Social hesabından etdiyi paylaşımda da, “Bu həll ABŞ və bütün NATO ölkələri üçün möhtəşəm olacaq” deyib. Tramp Grönland gərginliyi səbəbindən İngiltərə və bəzi ölkələrə tətbiq edilməsi planlaşdırılan gömrük tariflərini dayandırdığını da elan edib. ABŞ Prezidentinin “böyük və gözəl buz parçasını” zorla almayacağını bəyan etməsindən sonra ABŞ bazarlarında yüksəliş müşahidə olunub.

Putin: Grönlandın Dəyəri 200-250 Milyon Dollardır

Digər tərəfdən, Rusiya Dövlət Başçısı Vladimir Putin də çərşənbə günü diqqətçəkən bir açıqlama edərək, “Grönland bizi maraqlandırmır, lakin təxminən 2 milyon 166 min kvadratkilometr sahəsinə malikdir. ABŞ-ın Alyaskanı satın alma xərcləri ilə müqayisə etsəniz, Grönlandın qiyməti 200 milyon ilə 250 milyon dollar civarında olar” ifadəsini işlədib.

Əvvəlki Hadisələr: Grönlandın Strateji Əhəmiyyəti

Tramp daha əvvəl ölkəsinin “milli təhlükəsizlik məqsədilə Grönlanda ehtiyacının olduğunu” və bunun “inşa edilən Qızıl Günbəz üçün həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini” ifadə etmişdi. Vaşinqtonda bir araya gələn ABŞ, Danimarka və Grönland xarici işlər nazirlərinin görüşündən sonra da əsas fikir ayrılıqlarının davam etdiyi bildirilmiş, ABŞ-ın Grönlandı “ələ keçirmə arzusunun aşkar” olduğu qeyd edilmişdi. Danimarka Krallığına bağlı muxtar bölgə Grönland, daha əvvəl ABŞ tərəfindən gələn və suverenliyin ötürülməsini də əhatə edən yanaşmaları rədd etmişdi. Danimarka son dövrlərdə müttəfiqlərlə bölgədəki hərbi əməkdaşlığı artırmağa çağırmışdı. Bu çərçivədə Avropa ölkələri kiçik hərbi birliklər və zabitləri Grönlanda göndərəcəklərini bəyan etmişdilər.

Qeyd edək ki, bu xəbər aktuallığını qoruyan bir mövzudur. Oxuduğunuz üçün təşəkkür edirik!Fikirlərinizi bölüşün!

24 saat