İsrail Mediası "Təhdid Altındayıq" Xəbərdarlığı Etdi "Türk Dəhlizi Ən Böyük Sınağımızdır"

Manevr Sahəsini Məhdudlaşdıran Təhdid

İsrail Mediası Təhdid Altındayıq Xəbərdarlığı - Maariv qəzetində dərc olunan İsrail təhlükəsizlik mütəxəssisi Dr. Anat Hochberg-Maromun təhlilində, Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında son dövrlərdə sürətlə dərinləşən əlaqələrin Yaxın Şərqdən Afrikaya və Asiyaya qədər uzanan yeni bir regional güc ekseni yaratdığı vurğulanıb.

Dr. Hochberg-Maromun fikrincə, bu eksen İsrail üçün təkcə diplomatik deyil, həm də təhlükəsizlik, enerji və geosiyasi manevr sahəsini daraldan struktur bir təhdid deməkdir.

Təhlildə Vaşinqton ilə Ankara arasında münasibətlərin yenidən istiləşməsi və Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında inkişaf edən hərbi-təhlükəsizlik əməkdaşlığının İsraildə ciddi narahatlıq mənbəyi kimi görüldüyü diqqətə çatdırılıb.

Tel-Əvivdəki Narahatlığın Əsas Səbəbi

İsrail mütəxəssisi qeyd edib ki, “Türkiyənin Suriyada təsirini artırması, İraq, İordaniya və Livanla təhlükəsizlik əlaqələrini gücləndirməsi, habelə nüvə potensialına malik Pakistanla Səudiyyə Ərəbistanı arasında 2025-ci ilin sentyabr ayında imzalanması nəzərdə tutulan NATO bənzəri təhlükəsizlik müqaviləsinə daxil olma cəhdləri Tel-Əvivin narahatlığını dərinləşdirən əsas amillər sırasındadır”.

Orta Şərqdə Yeni Ekseni

Dr. Hochberg-Marom bildirib ki, bu addımlar təsadüfi deyil, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi altında həyata keçirilən real və praqmatik bir strategiyanın tərkib hissəsidir. O vurğulayıb ki, “Ankara, Ər-Riyadla sıx koordinasiya sayəsində Yaxın Şərq, Şimali Afrika və Qırmızı dənizi birləşdirən mərkəzi bir regional güc ekseni qurmağı hədəfləyir”.

Güclü Regional Güc Ekseni

Təhlildə Türkiyənin Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Pakistan və Misirlə qurduğu çoxşaxəli əlaqələrin Ankaranın hərbi, iqtisadi və ideoloji təsirini geniş bir coğrafiyada dərinləşdirdiyi vurğulanaraq qeyd edilib ki, “Türkiyə, Yaxın Şərq və Afrikadan Balkanlara, Orta Asiyaya və Qafqaza qədər uzanan çoxsaylı böhran bölgələrində eyni zamanda və aktiv şəkildə hərəkət edə bilən, güclü bir regional aktor mövqeyinə yüksəlib”.

İsrail Çətin Bir Strateji Mövqe ilə Üz-üzədir

Dr. Hochberg-Marom iddia edir ki, bu dövrdə formalaşdığını bildirdiyi bu regional güc ekseni İsrailin İran, Qəzza, Suriya və regional enerji-təhlükəsizlik tənzimləmələri başda olmaqla, əsas məsələlərdə hərəkət sahəsini tədricən daraldır. O əlavə edib ki, “Təhlükəsizlik və sabitliyi demokratik dəyərlərdən üstün tutan bu yeni yanaşma, Türkiyənin strateji mövqeyini artırarkən İsraili olduqca mürəkkəb və çətin bir strateji tablo ilə üz-üzə qoyur”.

Tel-Əvivi Zəiflədən Üç Əsas Amil

Dr. Hochberg-Maromun sözlərinə görə, Suriyada və ümumilikdə Yaxın Şərqdə birbaşa Amerikanın hərbi varlığının azalması, Qəzzada təhlükəsizlik məsuliyyətinin beynəlxalq aktorlara ötürülməsi və İranın tədricən zəifləməsi kimi üç əsas amil Türkiyənin İsrailə qarşı çəkindirmə qabiliyyətini gücləndirir. Bu amillər Türkiyənin strateji mövqeyini gücləndirərək, İsrailə qarşı çəkindirmə qabiliyyətini artırır.

İsrail mütəxəssisi vurğulayıb ki, “NATO üzvü, ittifaqın ikinci ən böyük ordusuna malik, əməliyyat təcrübəsi və inkişaf etmiş müdafiə sənayesi ilə Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanla formalaşan yeni strateji ittifaqa təbii bir uyğunluq təmin edir”.

Təhlildə həmçinin Türkiyənin Avropa İttifaqına üzvlük prosesi, BRICS-ə namizədliyi və Rusiya ilə Çinlə sürətlə artan iqtisadi əlaqələrinin Ankaranın Qərbə asılılığını azaltma yönündəki çoxqütblü xarici siyasət seçimini əks etdirdiyi qeyd olunub.

“Türk Dəhlizi”nə Qarşı Gecikmiş “Yamaq”

Dr. Hochberg-Marom vurğulayıb ki, Türk-Səudiyyə əməkdaşlığı təkcə təhlükəsizlik sahəsi ilə məhdudlaşmır, enerji və logistika aspektləri ilə “Türk Dəhlizi” kimi müəyyən edilən yeni bir geo-iqtisadi xətti gücləndirir. O bildirib ki, Körfəzi Avropaya birləşdirən bu dəhliz Suriya üzərindən keçməsi planlaşdırılan təbii qaz, elektrik və ticarət yolları ilə İsrail-Yunanıstan-Cənubi Kipr Rum Administrasiyası üzərindən qurulan mövcud marşrutlara nisbətən daha qısa, daha ucuz və daha birbaşa alternativ təklif edir. Mütəxəssis əlavə edib ki, “Bu vəziyyət İsrailin enerji və tranzit mərkəzi olma iddiasını zəiflədə bilər”.

Digər tərəfdən, Dr. Hochberg-Marom bu tablo qarşısında İsrailin Afina və Cənubi Kipr Rum Administrasiyası ilə qurduğu xəttin strateji bir irəliləyişdən daha çox, “Türk Dəhlizi”nə qarşı hazırlanmış gecikmiş bir “yamaq” olduğuna diqqət çəkib. O qeyd edib ki, “Yunanıstan–Cənubi Kipr ekseni Tel-Əvivə məhdud və müvəqqəti bir nəfəslik versə də, Ankara mərkəzli regional yenidənqurmanı dayandıra biləcək qabiliyyətdən uzaqdır. Bu tendensiya, Türkiyənin Avropaya uzanan enerji və tranzit xətləri üzərində artan təsirinin İsraildə yaratdığı strateji sıxışmanı açıq şəkildə əks etdirir”.

İsrailin Qarşısındakı Ən Böyük Sınaq

Sonda Dr. Hochberg-Maromun fikrincə, İsrailin qarşısındakı ən böyük sınaq bu yeni geosiyasi tabloda xəritəni düzgün oxumaq və refleksiv addımlar əvəzinə proaktiv, çevik bir strategiya inkişaf etdirməkdir. Əks halda, İsrail mütəxəssisi xəbərdarlıq edib ki, Türkiyə mərkəzli bu yeni eksen qalıcı hala gəldikdə İsrailin regional ağırlığı daha da aşınacaq və Türkiyənin strateji mövqeyi daha da möhkəmlənəcək.

Əlavə olaraq, bu xəbər aktuallığını qoruyan bir mövzudur. Bizi izləməyə davam edin.Fikirlərinizi bölüşün!

24 saat